Maandag, 24 September 2018

Maak hoflike kinders groot met goeie gedrag en goeie maniere.

Hoe om jou kind goeie maniere te leer en waar om te begin.


Een van die beste komplimente wat ’n ouer kan ontvang, is wanneer iemand jou kinders se goeie gedrag komplimenteer. Dit gebeur gewoonlik as jy as ouer nie naby is om na jou kinders te kyk nie en ’n ander volwassene merk het hul goeie gedrag op. Goeie gedrag is iets wat geleer word, net so is slegte gedrag. Dit beteken as jou kinders swak gedrag het, is daar hoop en kan dit herstel word, aangesien gedrag iets is wat ons aanleer.

In hierdie artikel bespreek ons die volgende belangrike aspekte van die opvoeding van kinders om goeie gedrag te hê:

As jy goeie gedrag wil hê, wys goeie gedrag.Verduidelik hoekom sekere gedrag goed is.Maak kinders groot met ander in gedagte.Beloon goeie gedrag.


As jy goeie gedrag wil hê, wys goeie gedrag.

Hoeveel ouers wens hul kinders sal net beskaafd teenoor volwassenes praat, tog praat die ouers self op ’n vernederende manier teenoor hul eggenoot of kinders? As jou kinders slegte gedrag toon, beteken dit dat jy ’n bietjie selfrefleksie oor jou eie gedrag moet doen. Kinders doen selde wat jy sê, hulle doen wat jy doen.


Verduidelik hoekom sekere gedrag goed is.

Kinders is van natuur nuuskierig en absorbeer inligting soos sponse. Moenie net sê wat hulle moet doen nie, verduidelik hoekom dit belangrik is dat hulle dit doen. Wanneer jy verduidelik hoekom hulle hoflik moet wees, sal hulle meer inligting oor die onderwerp hê en die aksie wat jy wil hê hulle moet doen as belangriker beskou. As jy byvoorbeeld wil hê hulle moet goeie tafelmaniere hê, verduidelik hoekom dit belangrik is: Dit sal jou vriende baie ongemaklik laat voel om te sien jy eet met jou mond oop en hulle sien al die kos wat jy kou in jou oop mond.


Maak kinders groot met ander in gedagte.

Kinders word selfsugtig gebore omdat di deel is hulle natuurlike oorlewingsinstink om net vir hulself uit te kyk. Tog soos jou kinders groot word, is dit belangrik om hulle te leer om die mense rondom hulle en hulle gevoelens in ag te neem. Dit beteken hulle moet bewus wees van ander se emosies en gevoelens en nie net hulle eie nie.

Emily Post, Amerikaanse skrywer wat bekend is vir die skryf van etiket, het gesê: “Maniere is die sensitiewe bewustheid van die gevoelens van ander. As jy daardie bewustheid het, het jy goeie maniere, maak nie saak watter vurk jy gebruik nie.”


Beloon goeie gedrag.

Positiewe gedragsversterking beteken om goeie gedrag te beloon sodat daardie gedrag met die beloning geassosieer word. Dit is bloot ’n vorm van aanmoediging. Dit beteken eenvoudig dat jy as ouer moet op die goeie dinge wat jou kinders doen let en vir hulle dankie sê daarvoor. Hoekom werk hierdie tegniek? As jou kinders hul bes probeer om iets goed te doen, maar dit word nie opgemerk of beloon nie, maar hulle word altyd gestraf vir hul slegte gedrag, dan is die slegte gedrag die enigste aksies wat aandag kry. Al die fokus is dus net op die slegte gedrag en as hulle jou aandag wil hê sal hulle verder slegte gedrag toon.



Ons wil alle ouers aanmoedig om hul kinders met goeie maniere op te voed en te belê om hulle goeie gedrag te leer. Onthou, wat jy nou jou kinders leer, sal die eienskappe wees wat hulle as volwassenes het. Andy Andrews stel dit so: “Die doelwit is om nie goeie kinders groot te maak nie. Dit is om kinders groot te maak wat goeie volwassenes word.”






Maandag, 17 September 2018

Wat om te doen wanneer jou kind geboelie word.

Bullebakkery, verbale en fisiese teistering. Wat is dit? Hoekom gebeur dit? Hoe om dit te hanteer?



Bullebakkery, ook bekend as afknouery, vind plaas van geslag tot geslag. Bullebakkery is nie iets nuuts nie en in die digitale era het bullebakkery nog verder ontwikkel, wat dit makliker vir boelies maak om hul slagoffers te manipuleer. As ouers wil ons altyd hê ons kinders moet gelukkig en veilig wees, veral in opvoedkundige omgewings, soos skool. Tog, soms gebeur bullebakkery, daarom moet ouers weet wat om te doen. Walt Disney het gesê: “Ons grootste natuurlike hulpbron is die gedagtes van ons kinders.” Ons glo dat ouers aksie moet neem om hul kinders te beskerm teen alle skade om gesonde, groeiende gedagtes te verseker.

In hierdie artikel bespreek ons die volgende aspekte rondom bullebakkery:

Wat is bullebakkeryDie gevolge van bullebakkeryWaarom bullebakkery gebeurWat om te doen wanneer jou kind geboelie wordJou aksies kan die hele skool verander.



Wat is bullebakkery

Bullebakkery word gedefinieer as die gebruik van groter krag of invloed om ’n persoon te intimideer. Gewoonlik beteken dit dat die slagoffer gedwing word om iets te doen wat hulle nie wil doen nie, wat die slagoffer pyn, besering en/of nood veroorsaak. Bullebakkery in die skool is skadelik vir leerders se welsyn en hul ontwikkeling, want die slagoffers van boelies in die skool is vreesbevange, verloor konsentrasie en kan selfs liggaamlike besering hê indien dit nie behandel word nie.

Volgens www.stopbullying.gov is daar drie tipes afknouery, naamlik verbale afknouery, sosiale afknouery en fisiese afknouery. Verbale afknouery sluit kwaadwillige dade in soos om die slagoffer te spot, naamnoeming, dreigende en onvanpaste opmerkings. Sosiale afknouery sluit in nare pogings om iemand se reputasie of geloofwaardigheid te vernietig. Dit sluit in die verspreiding van gerugte, die verleentheid van die slagoffer, of die intimidasie van iemand om nie met die slagoffer vriende te wees nie. Fisiese afknouery is die daad om die liggaam of besittings van die slagoffer seer te maak deur te stoot, te breek, te skop, te spoeg of onbeskofte handgebare te maak.

Alle soorte afknouery is ewe skadelik vir die slagoffer en moet nie ligtelik geneem word nie.



Die gevolge van bullebakkery

Die resultate om as kind geboelie te word kan baie ernstig wees. Die volgende is voorbeelde, gebaseer op vorige studies, wat kan gebeur wanneer ’n kind geboelie word:
  • ’n Afname in die slagoffer se prestasie in aktiwiteite wat hy/sy liefgehad het om te doen.
  • Die slagoffer het verhoogde angs en stresvlakke.
  • Die slagoffer word geïsoleer as gevolg van wantroue in mense.
  • Verlies in vertroue en selfbeeld.
  • Psigologiese skade soos wat hy/sy grootword en word ’n disfunksionele volwassene.
  • In die ergste scenario, kan afknouery lei tot selfmoord. Dit is elke ouer se nagmerrie en ons wil dit ten alle koste verhoed.


Afknouery is nooit aanvaarbaar nie. Om afknouery te voorkom, moet ons verstaan hoekom dit gebeur.




Waarom bullebakkery gebeur

Bullebakkery gebeur as gevolg van baie faktore en geen kind is soos ’n ander nie. Elkeen word groot in verskillende omgewings, verskillende huishoudings en agtergronde. Afknouery as gevolg van omstandighede is egter nooit aanvaarbaar nie. Daarom wil ons ’n paar algemene faktore aanspreek waarom kinders ander begin boelie.

Lae selfbeeld

Kinders; en mense in die algemeen; met lae selfbeeld probeer gewoonlik om ander af te bring. Dit is as gevolg van jaloesie en onsekerheid. Om meer oor jaloesie te verstaan, lees ons blog, ‘Hoe om jaloesie van eweknieë te verstaan en oorkom.’ Om meer te verstaan oor die ontwikkeling van ’n gesonde selfbeeld, lees ons blog Hoe om 'n gesonde selfbeeld te ontwikkel.Wanneer kinders ’n gebrek aan selfbeeld het, hulle probeer om hul vriende te beïndruk deur ander af te bring. Hulle voel die behoefte om hul eweknieë te beïndruk, maar die enigste manier waarop hulle weet hoe is deur hul slagoffers erger te laat voel as wat hulle voel.


Die gevoel van magteloosheid

As kinders magteloos voel, as gevolg van faktore wat groter is as hulself, soos finansiële druk by die huis, konflik tussen ouers, onderprestasie in skoolaktiwiteite, hulle word dalk self geboelie, ens. Is hulle is geneig om opstandig op te tree. Dit beteken dat hulle op ’n aggressiewe wyse hulle frustrasie en angs op ander uitoefen sonder om na die gevolge te dink. Hierdie magtelose kinders het geen begrip om hul frustrasie, angs, stres en konflik te hanteer nie, want hulle is nog nooit geleer hoe om dit te hanteer nie. Ons stel voor om met ’n skoolsielkundige te praat om stres, vrees en angs te help bestuur.

Groepsdruk om boelie

Wanneer kinders sien hoe hul vriende ’n slagoffer boelie, kan hulle aansluit, omdat hulle óf bang om self geboelie te word, óf hulle is bang om uit die vriendegroep geskop te word. Dit is groepsdruk om te boelie. Hierdie boelies voel dat dit nodig is om te boelie om deel van die vriendegroep te bly, selfs al weet hulle dit is verkeerd.

Gebrek aan aanspreeklikheid

Dikwels word kinders wat boelies is, nooit gekonfronteer met die ware gevolge van hul optrede nie. Hulle het dalk iets soortgelyk gedoen, maar in ’n geringe mate, of hulle was nie uitgevang nie, daarom het hulle nie in die moeilikheid gekom nie. Nou hou hulle aan om die grense te toets om te sien waarmee hulle kan wegkom, sonder om gevang te word.

So, wat gebeur as jy uitvind dat jou kind geboelie word? Wat kan jy, as ouer, doen?


Wat om te doen wanneer jou kind geboelie word

Die beste manier om jou kind te beskerm teen afknouery, is om hulle van ’n jong ouderdom te leer oor boelies. Wanneer ’n kind weet hoe om vroegtydig afknouery te identifiseer, kan hulle daaroor praat, ’n gesagsfiguur betrokke maak en die probleem in die beginfase oplos.

Tog, wat gebeur as jou kind tans geboelie word? Hier is ons aanbevelings*:
  

Neem onmiddellike aksie.

Baie ouers wil dalk daaruit bly of dat die kinders hulself uitsorteer, maar dit is die verkeerde benadering. Jou kinders moet weet dat jy daar is vir hulle en dat jy hulle sal beskerm. Wanneer jy die eerste tekens van nood of ’n verandering in jou kinders se karakter optel, praat met jou kinders en vind uit of daar afknouery betrokke is. As hulle jou vertel dat daar iemand by die skool is wat hulle pester, benader die situasie kalm en verseker hulle dat jy hulle sal help om dit te hanteer. Vind uit hoe ernstig die afknouery is en hoekom dit gebeur het. Vra jou kind of hulle iets gedoen het om die ander kind uit te daag of dalk het jou kind eerste die ander kind seergemaak het. Ons wil die feit beklemtoon dat jou kind die waarheid moet vertel en nie net aandag moet soek deur ’n ander kind valslik te beskuldig nie, want as jy begin om die bullebakkery te bestry en jou kind valslik ’n ander kind beskuldig het, sal jou geloofwaardigheid op die lyn wees.

As jy egter vasgestel het dat dit suiwer afknouery is en dat jou kind werklik die slagoffer is van die aggressie van ’n boelie, gaan dan voort om verdere stappe te neem.

Praat met die skool.

Die eerste stap is om die skool in te lig. Die meeste skole het anti-boelie strategieë; dit kan egter nie altyd effektief wees nie. Baie dikwels kan bullebakkery op skoolgronde gebeur sonder dat onderwysers weet. Daarom moet jy die skoolhoof en jou kind se onderwysers inlig oor die situasie. Skryf ’n formele brief waarin jy verduidelik wie die boelie is, hoe jou kind geboelie word en waarom die onderwysers bekommerd moet wees. Jy kan ook ’n afspraak met ’n onderwyser maak, maar maak seker dat jy jou verduidliking op skrif sit (elektronies of per hand). Dit dien as bewys dat hulle nou ingelig is. Sê vir die onderwyser en skoolhoof dat hulle die boelie moet ondersoek en om enige verdere afknouery op hul terrein moet voorkom. Op hierdie manier kan die mense wat veronderstel is om die veiligheid van jou kind te verseker, nie meer die probleem ignoreer nie.

As die bullebakkery baie ernstig was en dat jy die dringend van die problem moet beklemtoon, kry ’n prokureur om die brief te skryf sodat die skool weet hoe dringend die situasie is. Dokumenteer ook enige fisiese mishandeling per foto, indien enige, en as jou kind emosionele trauma ondergaan het, soek die hulp van ’n sielkundige of terapeut.

Stuur die boodskap hard en duidelik.

Die tweede stap is om die ouers van die boelie in kennis te stel van die situasie en hulle te laat weet hoe belangrik dit is om hulle kind aanspreeklik te hou. Dit kan gedoen word deur hulle in te lig dat jy regstappe sal neem as die boelie nie dadelik gestop word nie. Beklemtoon die feit dat indien die boelie nie ophou nie, die wetsowerhede betrokke sal raak. Laat hulle weet die skool is bewus van die situasie en daar sal ernstige gevolge wees as hul kind nie ophou nie. Daar is ’n anonieme aanhaling wat sê: “Dit gaan daaroor om boelies, en in sommige gevalle hulle ouers, verantwoordelik en aanspreeklik te hou.”

Teen hierdie tyd is die skool en die ouers van die boelie bewus van die situasie. Gesamentlik met die bedreiging om regsamptenare te betrek, moet die boelie baie druk voel om die afknouery te stop. Gewoonlik, wanneer ’n boelie voel die gewig van hul gevolge (soos om uit die skool geskors te word of selfs ’n kriminele rekord as daar ernstige fisiese afknouery was), veel groter is as die plesier wat hulle uit bullebakkery kry, sal hulle stop.

Wat as die boelie nie ophou nie?

Dit is een van ’n ouer se grootste vrese: “Wat as ek met die onderwysers en die boelie se ouers gepraat het, en die boelie hou steeds aan?” Wel, dan moet jy ’n prokureur aanstel en ’n ’n saak oopmaak. Dit is ’n pynlike proses, maar die veiligheid van jou kind sal daarvan afhang. Wees eerder die ouer wat ’n mense ontstel as om later ernsitge gevolge hoef te hanteer – byvoorbeeld, jou kind kan sielkundige skade of depressie ontwikkel of in uiterste gevalle die verlies van jou kind as gevolg van selfmoord. Jou prokureur sal jou help om die verdere vereiste aksies te neem.


Jou aksies kan die hele skool verander.

Die oomblik wat een boelie suksesvol gestop is, sal daar ’n fantastiese transformasie wees in die manier waarop skole bestuur word. Onderwysers sal meer waaksaam wees, boelies sal twee keer dink voordat hulle ander kinders teiken of seergemaak en kinders wat ook geboelie is, kan uiteindelik die moed kry om teen hul eie boelies op te staan. Moenie bang wees om die ouer te wees wat teen boelies opstaan nie. Dit is in die beste belang van alle kinders in die skool.


Ons wil alle ouers aanmoedig wat kwessies hanteer waar hul kinders geboelie word. Bly sterk en beskerm jou kinders. Daar is ’n anonieme aanhaling wat sê: “Bullebakkery is nie ’n weerspieëling van die slagoffer se karakter nie, maar eerder ’n teken van die boelie se tekort aan karakter.” Herinner jou kinders dat ’n boelie se optrede nie hul skuld is nie, dit is altyd die boelie se skuld. Help jou kinders om hierdie situasies te oorkom en bo die omstandighede uit te styg.



*Afrikaanse Skoolprojekte se advies moet nie gesien word as regsadvies nie, maar slegs voorstelle aan ouers. As afknouery ernstig is, beveel ons aan om die owerhede of die kinderhulplyn per telefoon te skakel by 08000 55 555.

Maandag, 10 September 2018

Omring jouself met vriende wat ook strewe na sukses.

Waarom jy vriendskappe wat jou onder groepsdruk plaas moet vermy.




Om die regte vriende te kry wanneer jy op skool is, kan moeilik en ’n bietjie beangstigend wees. Op skool word jy toegewys aan ’n spesifieke klaskamer en dit kan ’n groot impak op jou sosiale kring hê. Soms raak jy vriende met mense en besef dalk een of ander tyd dat jy af voel of dat jou selfbeeld afgeknou is. Dit beteken dat jy nie omring word met opbouende en positiewe mense nie en jy sal dalk ’n verandering in jou vriendegroep moet maak. Om meer oor selfbeeld te verstaan en jou selfvertroue op te bou, kyk na ons volgende blogs:


In hierdie blog artikel bespreek ons die volgende met betrekking tot die soort vriendskappe wat jy nodig het vir ’n gelukkige en suksesvolle skoolloopbaan:


1. Hoekom jy jouself moet omring met vriende wat ook streef na sukses.
2. Hoekom jy vriendskappe wat jou terneerdruk moet vermy.
3. Hoe om jouself te omring met opheffende vriende.


1. Hoekom jy jouself moet omring met vriende wat ook streef na sukses.

Beroemde motiveringspreker Jim Rohn het eenkeer gesê: “Jy word soos die vyf mense met wie jy die meeste tyd spandeer. Kies versigtig.” Dit beteken dat as jy soos die vyf mense word met wie jy die meeste van jou tyd spandeer en vier van die vyf mense is altyd negatief, veroordelend en pessimisties is, sal jy waarskynlik ook negatief, veroordelend en pessimisties word. As jy egter jou tyd spandeer met positiewe, entoesiastiese en optimistiese vriende, sal jy ook positief, entoesiasties en optimisties word.

Hierdie stelling hou sterk verband met die konsep genaamd ‘Die Wet van Gemiddeldes’. Die Wet van Gemiddeldes sê dat die waarskynlikheid van sekere gebeure toeneem as die gereeldheid daarvan toeneem. As jy dus die hoeveelheid tyd (gereeldheid) wat jy met mense spandeer wat eienskappe het wat jy verlang verhoog, sal jy uiteindelik daardie eienskappe optel en soos dié mense word.

’n Studie wat deur sielkundige wetenskaplikes Catherine Shea, Gráinne Fitzsimons en Erin Davisson van die Duke-universiteit in ‘Psychological Science’ gepubliseer is, ondersteun die stelling dat die soort vriende wat jy het, ’n baie groot impak het op jou langtermyndoelwitte. Hulle sê dat mense met lae selfbeheersing baie van hul selfbeheersing-stryd kan verlig deur by individue te wees wat hoë selfbeheersing het. Dit is te danke aan die feit dat die persoon met lae selfbeheersing geïnspireer sal word deur ’n vriend met hoë selfbeheersing en op hul selfbeheer-aanwysings optel om hul eie gedrag aan te pas.

Dit is dus baie belangrik om jouself te omring met hierdie soort mense wat jy bewonder en wie jou inspireer. Dit beteken nie dat jy ophou om vriende te wees met iemand as hulle nie perfek is nie. Dit beteken eenvoudig dat jy moet oplet met wie jy die meeste van jou tyd spandeer en hoe dit bydra tot jou lewe. As jy sterk genoeg is kan jy die persoon word wat ander inspireer en help.


2. Hoekom jy vriendskappe wat jou terneerdruk moet vermy.

Dit is duidelik dat ons vriende ’n groot deel vorm van wie ons is, maar dit geld ook vir ons broers en susters, ouers en familie. Ons sal meer soos die mense word met wie ons die meeste van ons tyd spandeer. Daarom kan ons minder tyd spandeer met mense wat ’n swak invloed op ons selfbeeld, akademiese prestasie, motivering en selfbeheersing het.

Ons wil jou daaraan herinner dat almal ‘af’ dae of omstandighede het wat hulle hartseer en negatief maak. Voordat jy net mense uit jou lewe sny omdat hulle negatief voorkom, evalueer die verhouding noukeurig en hê deernis met ander se omstandighede. Byvoorbeeld, as jy ’n vriend gehad het wat die afgelope tyd baie negatief was, evalueer die situasie deur jouself die volgende vrae te vra:


  • Is hierdie vriend altyd negatief, of is daar iets spesifiek wat hom/haar ontstel? Bv. miskien is daar ’n krisis by die huis, of ’n aanstaande toets wat stres kan veroorsaak.
  • Is hierdie negatiwiteit iets wat uiteindelik sal verbygaan? Bv. miskien is ’n troeteldier oorlede en jou vriend werk steeds deur die verlies, maar uiteindelik sal die pyn en hartseer genees en verbygaan.
  • Vermoed jy dat daar iets is wat jou vriend pla wat hy/sy nie nou met jou wil deel nie? Bv. jou vriend kan simptome van depressie aandui of jy kan oplet dat iets verkeerd is. Dit kan beteken dat hy/sy skaam is oor die situasie waarin hul tans hul bevind en wil nie ’n las wees nie.
  • Is daar iets wat jy kan doen om te help? Bv. miskien het jou vriend ’n toets gedruip en het baie negatief daaroor begin geraak, jy kan help deur jou notas te deel of sekere huiswerk te verduidelik.
Wanneer jy jou vriend se negatiwiteit geëvalueer het en jy tot die gevolgtrekking gekom het dat die negatiwiteit weens ’n spesifieke gebeurtenis of omstandigheid is wat vir hom/haar stres en hartseer veroorsaak, dat dit uiteindelik verby sal gaan en dat jy hul kan help, dan kan jy aflei dat hierdie persoon gewoonlik positief en opbouend is. Daar is geen rede om hierdie vriendskap te beëindig nie en jy moet eerder meer tyd in hierdie vriendskap belê om ondersteuning te bied en jou vriend te help. As jy egter aflei dat hierdie vriend se negatiwiteit nie verband hou met omstandighede of gebeurtenisse nie, is hy/sy meestal negatief, en hy/sy wil nie hulp hê nie, dan is dit dalk net ’n slegte gewoonte om pessimisties te wees en jy behoort te oorweeg om minder tyd met hom/haar te spandeer. Dit beteken nie dat jy ’n vriendskap op ’n nare manier moet beëindig nie. Dit beteken bloot dat jy jouself moet beskerm om negatief te raak. Jy behoort minder tyd saam met hom/haar te spandeer.

Die volgende kenmerke moet rooi ligte wees dat jy dalk nodig het om ’n vriendskappe te beëindig:

  • Vriendskappe wat teen jou kernwaardes strek, byvoorbeeld eerlikheid. As jy vriende het wat lieg en bedrieg, moet jy nie sleg voel om so ’n vriendskap te beëindig nie.
  • Vriende wat ontelbare kere jou in die moeilikheid kry. Dit is baie moeilik om op skoolwerk te konsentreer en jou weddenskap uit te voer wanneer jy die heeltyd in die moeilikheid is by onderwysers. Dit kan ook die verhouding met ’n onderwyser benadeel asook stremming op die verhouding met jou ouers plaas, indien die skoolhoof hulle moet kontak om hulle te vertel oor jou swak gedrag.
  • Vriende wat selfgesentreerd of narcisties is. Dit beteken dat hierdie vriende nie dieselfde moeite sal plaas in die vriendskap as wat jy doen nie. Hulle sal jou ook nie ondersteun in jou persoonlike doelwitte nie, aangesien hulle net omgee oor hulself.
  • Vriende wat jou blameer vir hul eie tekortkominge of ongelukkige omstandighede. Vriende wat jou die skuld gee as hulle nie sukses behaal nie of jou in die moeilikheid laat beland, is nie regte en ware vriende nie.
  • Pretensieuse vriendskappe, waar hulle swak oor jou agter jou rug praat, is nog ’n rooi lig waarvoor jou moet uitkyk om dalk die vriendskap te beëindig.
  • Jaloerse vriende is giftig vir jou geestesgesondheid. Jy moet probeer om weg te bly van vriende wat jaloers op jou is. Om jaloesie te verstaan en hoe om jaloerse vriende te hanteer, lees ons blog ‘Hoe om jaloesie van eweknieë te verstaan en oorkom’.
  • Vriende wat jou die hele tyd afbring. Vriende wat jou beledig, jou foute optel of jou swakhede uitwys, is nie vriende wat die moeite werd is om te hou nie.
Identifiseer die vriendskappe in jou lewe wat jou laat sleg voel oor jouself, wat nie goed is vir jou geestesgesondheid nie en vriende wat nie jou doelwitte ondersteun nie. As jy dit gedoen het, bepaal hoe jy in die toekoms met hierdie vriende sal te werk gaan. Besluit of jy minder tyd saam met hulle moet spandeer of selfs die vriendskap heeltemal moet beëindig. Besluit of jy regtig hierdie slegte vriende as kennisse wil hou of nie. Jy kan net minder tyd spandeer met sekere vriende, aangesien mense uiteindelik uit vriendskappe groei. Of as giftige vriendskappe jou selfbeeld negatief beïnvloed, moet jy dit dalk beëindig deur direk met hulle te praat en jouself aan hulle te verduidelik.


3. Hoe om jouself te omring met opheffende vriende.

Jack Canfield het gesê: “Maak ’n bewuste poging om jouself te omring met positiewe, voedende en opbouende mense – mense wat in jou glo, jou aanmoedig om jou drome na te streef en wat jubel oor jou oorwinnings.” Canfield beskryf die soort vriende wat ons almal wil hê. Die soort vriende wat jou help groei, in jou drome glo en jou oplig. Die vraag is egter hoe vind ons vriende soos hierdie? Nie al die eienskappe wat jy soek in ’n vriendskap sal in een persoon voor kom nie. Jy moet dalk ’n paar verskillende vriende, in verskillende groepe en met verskillende belange, vind. Omring jouself met die volgende soort mense en maak vriende met hulle:

Omring jouself met mense wat jou inspireer.

Mense wat jou inspireer, beskik oor kwaliteite of eienskappe wat jy wil hê. As jy na hul lewens kyk, word jy ook geïnspireer om soos hulle te wees. Dit is ’n persoon wat ouer of meer suksesvol is as jy, iemand by wie jy kan leer.

As jy meer intelligent wil word en beter in jou akademie wil doen, maak vriende met die slim kinders, vra vir hulle vrae, leer saam met hulle en komplimenteer hul kennis. Die meeste slim mense gee nie om om hul kennis te deel nie en jy kan dalk net moeilike vakke begin geniet. Hierdie manier om vriende te kies kan toegepas word op enige aktiwiteit waarin in wil verbeter – sport, musiek, kuns, besigheid, ens.

Omring jouself met die mense wat jou uitdaag.

Vriende wat jou uitdaag, is groot motiveerders vir jou om meer suksesvol te wees en om jou doelwitte te bereik. Dit is waarom die meeste liggaamsbouers ’n oefenmaat het. ’n Goeie oefenmaat sal vir jou vertel om nog een opstoot te doen, vinniger te hardloop, hoër te spring. ’n Goeie oefenmaat sal jou aanmoedig om jou bes te doen en jou perke uit te daag. Vind vriende wat soos ’n goeie oefenmaat is, vriende wat jou druk om beter in toetse te doen, jou uitdaag om beter in sport te doen, wat die regte druk op jou plaas sodat jy jou beste in elke aspek van jou lewe kan gee. Vind vriende wat lief is om jou te sien wen.

Omring jouself met die mense wat jou ophef.

Mense wat jou ophef laat jou die meeste van die tyd goed voel. Dit kan wees om jou te laat lag, jou te troos wanneer jy hartseer voel of jou help om jou probleme op te los. Vind mense wat jou laat goed voel oor jouself en jou veilig in die vriendskap laat voel. Hierdie vriende is dalk nie altyd die slimste of die suksesvolste nie, maar die soort vriende by wie jy gelukkig en optimisties voel oor die lewe.

Wees die soort vriend wat jou inspireer, uitdaag en ander ophef.

Ons wil jou aanmoedig om vriende te kry wat jou inspireer, uitdaag en ophef. Jy moet egter ook die soort vriend wees wat jou vriende sal inspireer, uitdaag en ophef. Maak die poging om jou vriende te help, inspireer om hul doelwitte te bereik en hulle uit te daag om beter te wees. As jy goeie vriende wil hê, moet jy ook ’n goeie vriend wees. As jy jou vriende wil inspireer, moet jy hulle ook inspireer. As jy vriende wil hê wat jou ophef, moet jy hulle ook ophef. Dit is hoe jy betekenisvolle vriendskappe bou, deur die soort vriend te word wat jy wil hê. Soortgelyke soorte trek immers mekaar aan.


Ons hoop dat jy geïnspireer is deur hierdie blog om ’n goeie vriend te wees en ook vriende te vind wat goed vir jou is. Onthou om hierdie artikel met jou vriende te deel en hulle te help om ook beter vriende te word.


Het jy hierdie artikel geniet?
Hoekom probeer jy nie ons produkte uit nie?
Sluit vandag aan!

Besoek ons webtuiste: www.afrikaanseskoolprojekte.co.za


Maandag, 03 September 2018

6 Redes waarom jy nie nou moet moed opgee op jou skoolonderrig nie.


Soms moet ons boekwurms word om goeie resultate te kry. Dit is belangrik om hard te werk en die wil het om te slaag. Niks is meer neerdrukkend as om ’n jaar te herhaal of om op te skop nie.




Gedurende die derde kwartaal in ’n skooljaar is kinders geneig om ’n bietjie meer ontspanne en vergeetagtig van hul akademiese doelwitte te wees. Jy kan jou koers verloor a.g.v. die warmer weer en lekker aktiwiteite wat voorlê in die lente. Daar is swembadpartytjies en skooldanse en selfs ’n kort skoolvakansie om na uit te sien. Die waarheid bly egter, toetse en huiswerk gaan ophoop en dit is nou tyd om doeltreffend vir die einde van die jaar se eksamens voor te berei. Nou is dit die tyd om jouself toe te wy aan die doelwitte wat jy in die begin van die jaar gestel het. Dit is nie nou die tyd om op te gee op jou skoolopleiding nie.

Om op so ’n kritiese tyd gedurende die skooljaar op te gee sal net vir jou teleurstelling bring. Om op te gee beteken dat jy opgehou het om ’n poging te maak en selfs erken dat jy verslaan is. Om fisies op te gee op jou skoolonderrig beteken om op te hou om jou huiswerk te voltooi, nie opdragte in te handig nie, of jy word te lui om elke dag se werk op te som. Om geestelik op te gee is veel erger, want dit beteken dat jy reeds besluit het dat jy nie sal slaag om jou akademiese doelwitte te bereik nie. Om geestelik op te gee beteken dat jy opgehou probeer het omdat jy alle hoop verloor het om sukses te behaal.

Jesse Jackson het eenkeer gesê: “As jy agter raak, hardloop vinniger. Moenie opgee nie, moenie oorgee nie, en styg uit bo alle verwagtinge.” Ons wil jou vandag inspireer om nie op te gee op jou onderrig nie en om voort te gaan om jou bes te gee.

Daarom wil ons met jou die beste redes deel hoekom jy nie moet opgee nie. Hierdie redes word die beste omskryf deur die volgende 6 vrae te vra:


1. Hoekom het jy hierdie doel in die eerste plek?2. Sal jy spyt wees om nie te slaag nie?3. Wat sou jy misloop as jy nie jou doelwitte bereik nie?4. Sal dit jou regtig gelukkig maak om te druip?5. Hoekom bewys jy nie jou kritici verkeerd nie?6. Watter soort persoon sal ek word as ek nie leer nie?



1. Hoekom het jy hierdie doel in die eerste plek?

Die eerste vraag om jouself te vra wanneer jy op jou akademiese reis wil tou opgooi, is: “Hoekom het jy hierdie doel in die eerste plek?” Die antwoord sal vir elke individu verskil, want ons is almal uniek en het ons eie motiewe. Dit kan wissel vanaf om jou eweknieë te beïndruk of om jou ouers tevrede te stel, om mislukking te vrees of omdat jy dit geniet om erkenning te kry vir jou sukses. Dit kom altyd neer op die feit dat ons as mense atyd wil aanhou om te ontwikkel. Selfs wanneer dit moeilik of ongemaklik is, wil mense in die algemeen hulself verbeter.

Daarom kan ons aflei dat jy ’n akademiese doel stel sodat jy jouself kan verbeter. Hierdie doel kan nuut wees vir jou of iets wees wat jy weer wil bereik. Wat ook al die geval mag wees, jy wil jou lewenservaring uitbrei, jou gedagtes laat ontwikkel en ’n beter weergawe van jouself word wanneer jy hierdie doel bereik. As jy die rede hoekom jy jou doel wil bereik ken, voel dit minder soos werk en meer soos ’n missie. Maak die rede waarom jy jou akademiese ambisies nastreef toepaslik en opwindend, en dit sal jou help om gefokus te bly op die eindresultate.


2. Sal jy spyt wees om nie te slaag nie?

Daar is 'n kragtige aanhaling deur Jim Rohn wat sê: “Daar is twee tipes pyn wat jy in die lewe sal ervaar, die pyn van dissipline en die pyn van berou. Dissipline weeg onse terwyl berou tonne weeg.”

Jim Rohn se woorde is baie waar wanneer dit kom by die onderwys. Wanneer jy jouself dissiplineer om te studeer wanneer jy moet, kan jy tydelike ongemak ervaar. Die ongemak van dissipline is egter veel minder as die ongemak van berou wat jy voel wanneer jy ’n toets druip of die jaar moet herhaal. Die beloning om gedissiplineerd te wees, is beter as die korttermyn vertroosting van luiheid en uitstel. Daarom moet jy leer wanneer jy die tyd gemaak het om te studeer en aan jouself die moeilike vraag vra: “Sal ek spyt wees as ek nie sukses behaal nie?”


As jy hulp nodig het oor hoe om ’n skedule op te stel, lees ons blog ‘Vierwenke wat jou sal help om 'n skedule vir ’n suksesvolle skooljaar op te stel’ en om te leer hoe om skoolwerk en buitemuurse aktiwiteite deur tydsbestuur te balanseer, lees ons blog ‘Vind balans tussen skoolwerk en buitemuurse aktiwiteite’.


3. Wat sou jy misloop as jy nie jou doelwitte bereik nie?

Afhangende van jou akademiese doelwitte, kan daar verskeie wonderlike ervarings wees wat jy kan misloop as jy dit nie bereik nie. Oorweeg die volgende voorbeelde:

Jy kan ’n ooreenkoms met jou ouers hê dat jy slegs kan deelneem aan jou gunsteling sport indien jy al jou vakke slaag.

As jy ’n baie moeilike graad wil studeer wat baie onderskeidings vereis, soos medies of ingenieurswese, kan jou doelwitte die verbetering van jou wiskunde punte insluit.

Miskien het jy ’n bietjie slap gelê en jy het nie so goed gedoen in die vorige toetse soos jy wou nie. Alhoewel jy nie so goed in die verlede gedoen het nie, wil jy die akademiese jaar sterk afeinding en jy kan ’n nuwe doel stel om jou finale punte te verbeter.

Jou doel kan ook baie meer persoonlik wees. Byvoorbeeld, om aan jouself te bewys dat jy van 40% tot 50% in ’n vak kan styg. Jou toewyding sal jou hoop gee.

Daar is baie ander voorbeelde waarom jy jou doelwitte wil bereik. Alhoewel jy dalk oorweldig kan word met vrees dat dit te laat is om jou kanse te verbeter om jou doelwitte te bereik, wees gerus dat dit nooit te laat is nie. Moenie jou opvoedkundige doelwitte misloop weens vrees, luiheid of uitstel nie. As jy in ’n sportspan wil speel, maar jou punte op jou rapport moet verbeter, laat dit jou dan inspireer om te gaan leer. As jy dokter wil wees, leer dan so hard as wat jy kan, sodat jy nie die geleentheid mis om lewens te red nie. As jy in die Top 10 akademiese presteerders in jou graad wil wees, moet jy jouself dissiplineer om elke dag opsommings te maak en deur oefen-eksamenvraestelle te werk. As jy jou lewe wil verander en die eerste persoon in jou gesin word om universiteit toe te gaan, moet jy harder werk as wat jy ooit tevore gewerk het. Vra jouself af: “Wat sal ek misloop as ek nie my doelwitte bereik nie?” en besluit dan watter veranderinge jy moet aanbring in jou daaglikse roetine sodat jy jou doelwitte kan bereik.


4. Sal dit jou regtig gelukkig maak om te druip?

Dit is natuurlik ’n baie maklike vraag om te antwoord, want om te druip sal jou nooit gelukkig maak nie. Vir ’n baie kort tydperk kan uitstel egter jou gelukkig maak, of eerder, om speletjies te speel as om te leer mag dalk goed voel, maar deur uitstel en om nie te leer nie, kan jy die pad van mislukking stap.

Dus, in plaas van om ’n ander episode van jou gunsteling televisie-reeks te kyk, of vir die 10de keer deur jou sosiale media te gaan, of selfs om net tyd te mors wanneer jy moet leer, vra jouself af: “Sal ek gelukkig wees as ek druip? Sal ek die gelukkigste weergawe van myself wees as ek nie my doel bereik nie? Of sal ek meer gelukkig wees oor die langtermyn as ek slag en suskes behaal?


5. Hoekom bewys jy nie jou kritici verkeerd nie?

Jy moet nooit jou lewe leef om ander te behaag, of in ooreenstemming bring met die standaarde wat jou maats of gemeenskap op jou plaas nie. Daar is egter niks so bevredigend as om jou doelwitte te bereik wanneer ander mense nie gedink het jy kan nie. Mense wat in jou getwyfel het, of agter jou rug aan ander gesê het dat jy nie jou drome kan bereik nie, sal geskok en selfs teleurgesteld wees as jy eintlik bereik wat hulle geglo het jy nie kan doen nie.

Die waarheid is, mense wat in jou vermoëns twyfel of sê dat jy te groot droom, sal reg of verkeerd wees. Hulle sal óf kan sê: “Ek het vir jou gesê dat dit nie gedoen kan word nie” of hulle sal moet erken dat jy daarin geslaag het toe hulle nie in jou geglo het nie. Wat wil jy eerder doen? Ons sê – gaan bewys die mense verkeerd wat in jou getwyfel het – baie verkeerd! Die keuse is joune.

 6. Watter soort persoon sal ek word as ek nie leer nie?

Hierdie laaste vraag sal vereis dat jy diep in jou hart se begeertes delf en om jou lewe in 5 of 10 of selfs 20 jaar van nou af in te dink. Watter soort persoon sal jy wees as jy nie leer en hard werk aan jou akademiese doelwitte nie? Stel jouself voor as die ideale weergawe van jouself, met ’n universiteitsgraad en ’n wonderlike loopbaan. Sien jouself in jou gedagtes as die persoon wat jy wil wees. Verstaan dat dit moontlik is om daardie persoon te wees, maar dit vereis dat jy hard moet werk aan jou blink toekoms. As jy bereid is om jou beste poging vir jou skoolonderrig te gee, sal jy so trots wees op jou toekomstige self.


Ons wil jou aanmoedig om jouself hierdie moeilike vrae te vra en hard aan jou akademie te werk. Wees vertroue dat jy in staat is om sukses te behaal as jy nie opgee nie. Die sleutel is om vandag te begin.

Laat weet ons hoe jy jouself motiveer wanneer jy inspirasie nodig het vir jou skoolonderrig.

Het jy hierdie artikel geniet?
Hoekom probeer jy nie ons produkte uit nie?
Sluit vandag aan!

Besoek ons webtuiste: www.afrikaanseskoolprojekte.co.za

Maandag, 27 Augustus 2018

Hoe om jaloesie van eweknieë te verstaan en oorkom.


Soms wanneer jy uitblink in akademie, sport en kultuur kry jy ongegronde kritiek vanaf uiters mededingende eweknieë of diegene wat geen van hierdie aktiwiteite doen nie. Hoe kan jy dit hanteer?




Ons het die belangrikheid van buitemuurse aktiwiteite vir kinders en tieners in ons vorige blog artikels bespreek. Dit is goed om ander aktiwiteite te doen buiten om op skoolwerk te fokus, om ’n gesonde en gebalanseerde lewenstyl te leef. Meer as net lekker tydverdryf, help dit kinders om belangrike en noodsaaklike vaardighede te ontwikkel. Buitemuurse aktiwiteite is ook uiters voordelig vir kinders se breinontwikkeling – wat bewys is deur verskeie wetenskaplike studies. Wetenskaplikes het ook ontdek dat dit kinders se akademiese prestasie verhoog. Ons het die noodsaaklikheid om balans tussen buitemuurse aktiwiteite en skoolwerk te handhaaf ook bespreek.

Jy sal dit geniet om hierdie ongelooflike insiggewende artikels te lees as jy nog nie het nie:



As jy daarvan hou om te leer en om aan sport-, kuns- en kultuuraktiwiteite deel te neem, is die kans groot dat jy baie tyd daaraan spandeer. Aangesien jy soveel tyd aan hierdie aktiwiteite bestee, sal jy vanselfsprekend wil vorder met hierdie vaardighede. Jy sal gedrewe wees om hard te werk, want dit laat jou goed voel en as jy dit lank genoeg doen en hard genoeg daaraan werk, sal jy resultate sien en daarin slaag.

Om in een aktiwiteit uit te blink, stel jou ook in staat om goed te presteer in ander aktiwiteite en so aan. Jy sal met energie gevul word en ’n positiewe ingesteldheid hê om meer dinge uit te probeer. Jy sal waarskynlik ook die eerste keer wat jy dit probeer vinniger vorder, as gevolg van baie ander vaardighede (soos fyn motoriese vaardighede, hand-oog-koördinasie, kognitiewe vermoëns, verbeterde geheue en konsentrasie, ens.) wat jy reeds aangeleer het deur ander aktiwiteite. Hoe meer vaardighede jy het, hoe meer sal dit mekaar aanvul. Dit sal jou help om ’n beter weergawe van jouself te word. Is dit nie wonderlik hoe die menslike liggaam funksioneer nie?

Soms kan daar egter ’n nadeel wees om goed te presteer op soveel vlakke. Sommige van jou eweknieë mag jou as ’n “oorpresteerder” beskou – ’n neerhalende term om as sulks op ’n negatiewe manier na jou te verwys, omdat hulle self nie die dissipline of motivering het om enige aktiwiteite te doen nie, of omdat hulle nie so goed soos jy doen nie, weens ’n gebrek aan vaardighede, talent en ander redes. Ja, ’n aantal faktore kan hier betrokke wees. Kinders in sommige gesinne het dalk nie die finansiële sekuriteit om hul in staat te stel om deel te neem aan party van hierdie aktiwiteite nie. Van hulle het moontlik ander persoonlike probleme om mee te deel, soos om geboelie of mishandel te word of hul ouers gaan deur ’n egskeiding ens. Nogtans kan hulle dalk begin om ’n nare dinge oor jou te sê as jy presteer en hulle doen nie. Waarop dit min of meer neerkom, is jaloesie.


In hierdie artikel bespreek ons die volgende maniere om jaloesie van eweknieë te verstaan en te oorkom:


1. Wat is jaloesie?2. Waarskuwingstekens wanneer ’n bepaalde persoon of groep jaloers op jou is.3. Die verskillende soorte jaloesie en hoekom dit gebeur.4. Die effek en gevare wat jaloerse mense op jou het.5. Doen ’n mate van introspeksie.6. Besin oor watter aktiwiteite jou jaloerse eweknieë doen (of nie doen nie).7. Praat met die spesifieke jaloerse individu(e) om konflik op te los.8. Kry ander persone betrokke of soek professionele hulp wanneer dinge handuit ruk.9. Fokus op jouself en jou vaardighede. Jy kan nie almal tevrede stel nie.10. Inspireer ander om hul doelwitte in die lewe na te streef.



1. Wat is jaloesie?

Die lewe kan soms, meer dikwels as nie, soos een groot kompetisie voel! Om ’n perfekte lewe aan ander te vertoon, blyk soos die begin en einde vir baie mense. Veral in ’n wêreld waar almal voortdurend obsessief is om hulself, hul prestasies, besittings en verhoudings in foto’s op sosiale media te plaas. Kinders word dikwels gedruk om buitengewoon goed op skool en in buitemuurse aktiwiteite te presteer – veral om hierdie status van “perfeksie” te handhaaf vir hul ouers wat daarvan hou om hulle op ’n sosiale media-podium te plaas. Daar is niks verkeerd met ouers wat wil hê dat hul kinders die beste moet presteer as wat hul moontlik kan en dan wys hoe trots hulle op hul kinders is nie. Kom ons kyk egter rasioneel na dit, soms kan dit alles buitensporig raak. Wanneer kinders sien dat mense wat ouer as hulle is in ’n manier optree wat as “pronkerig” beskou kan word, sien hulle dit as aanvaarbaar en sal dit natuurlik kopieer. Geen wonder dat hulle verwar word as hul ouers dit nie goedkeur wanneer hulle dinge te vêr neem en begin om foto’s op te laai wat elke minuut van hul “fantastiese” lewens vertoon nie...

Volwassenes ervaar druk, mededinging en jaloesie vanaf lewensmaats, medewerkers, bure ens. van tyd tot tyd. Die meeste het egter geleer om sulke emosies vanweë beide kante van die spectrum te beheer, sodat dit nie hul lewens uitermatig negatief beïnvloed nie. Kinders aan die ander kant is baie broos aangesien hulle nog nie die hanteringsmeganismes geleer het hoe om iemand wat jaloers is op hulle te behandel nie. Hulle is ook nie seker wat om te doen wanneer hulle jaloers raak op ander mense nie. Om hierdie rede kan die lewe van ’n kind op skool in sommige gevalle selfs meer kompleks wees as dié van volwassenes. Om slim, aantreklik, snaaks, ryk, populêr, atleties of kunstig te wees, kan netsowel ’n lys wees om af te merk vir kinders van alle ouderdomme. Wanneer hulle tekort kom in enige van hierdie, kan dit tot ’n verskeidenheid gedagtes, gevoelens en emosies lei. Wanneer jaloesie die hoof faktor is, kan dit vir hulle en hul slagoffers ernstige probleme veroorsaak wanneer dit nie behoorlik aangespreek word nie.

Voordat jy gevoelens van jaloesie kan aanspreek of weet wat om te doen wanneer iemand anders jaloers op jou is, moet jy verstaan wat jaloesie is.

Jaloesie is ’n komplekse emosie wat verskillende gedagtes en gevoelens in ’n persoon insluit. Dit kan wissel vanaf gevoelens van onsekerheid, vreesagtigheid, bekommernis, wrewelrigheid, bedreigheid en jaloesie. Veral teenoor iemand met wie jy jouself vergelyk – hul eienskappe, persoonlike waarde, voordele en besittings. Hierdie gevoelens ontstaan in die sin dat jy bekommerd is oor jou eie posisie. Jy is bang om te verloor wat jy het as gevolg van die ander persoon. Met ander woorde, jy is bang dat daardie persoon dit van jou af sal wegneem. Jaloesie word dikwels as sinoniem met afguns beskou. Die verskil is egter dat afguns ’n nouer verband hou met jou verlange om iemand anders se eienskappe, besittings en sukses te hê, met ander woorde om te begeer wat hulle het, terwyl jy wens dat dit by hul ontbreek as gevolg van die afwesigheid daarvan in jou eie lewe. Ter wille van eenvoud sal ons hierdie twee konsepte as vereenselwig beskou in hierdie artikel.


2. Waarskuwingstekens wanneer ’n bepaalde persoon of groep jaloers op jou is.

Wanneer jy in sekere aktiwiteite op skool uitblink, is dit baie waarskynlik dat jy ’n paar mense sal teëkom wat jou daarvoor sal kritiseer. Nie almal sal werklik bedoel om aan jou uiterste skade te veroorsaak nie. Byvoorbeeld, sommige mense mag dalk net jaloers wees op jou goeie akademiese punte omdat hulle wens hulle het harder gewerk om soortgelyke resultate te behaal. Ander mag dalk werklik bedreig voel deur jou goeie punte, aangesien hulle glo dat jy hulle daardeur sleg laat lyk. As gevolg daarvan glo hulle dat jy hul posisie gesteel het om die beste in die klas te wees – selfs al klink dit absurd. In plaas daarvan om deur jou eie akademiese prestasie geïnspireer te word, sal hulle jou tot hul laer vlak bring deur jou sleg te laat voel omdat jy hard gewerk het. Hulle kan selfs tot uiterstes gaan om jou toekomstige kanse vir sukses te saboteer.

Hier is ’n paar maniere waarop jy kan agterkom dat hulle jaloers is en moontlike skade aan jou kan verrig:


·       Om geblameer te word vir onregverdige voorregte of voordele.

Mense wat jaloers op jou is sal probeer om jou pogings en prestasies te verkleineer deur dit toe te skryf aan blote geluk of talent waarmee jy gebore is en nie in die eerste plek eintlik verdien om te hê nie – aangesien hulle ’n tekort aan talent en toewyding het om aan hul vaardighede te werk. As hulle nie in ’n welgestelde gesin gebore is nie, sal hulle byna sekerlik die verskoning gebruik dat jou ouers welaf is en dus afrigters ens. kan bekostig wat jou gehelp het om beter as hulle te presteer. Hulle sal hul mislukkings op jou ouers blameer, omdat hulle betrokke is by jou lewe en vir jou die nodige aandag en ondersteuning gee sodat jy aan jou vaardighede kan werk. Hulle sal ook probeer om die onderwysers, tutors en afrigters te blameer, omdat hulle jou bevoordeel, spesiale aandag aan jou gee en wenke met jou deel wat jou help om hulle te wen.

·       Deur gedreig te word deur mededingers of niksdoeners.

Jaloerse mense kan so vêr gaan as om vir jou te sê dat jy nie weer beter as hulle mag presteer of na klasse of lesse gaan nie, anders sal daar gevolge wees… Dit impliseer dat as jy dit doen, sal hulle ernstige stappe neem om te verhoed dat jy dit weer sal doen in die toekoms.

·       Deur geboelie te word deur verbale of fisiese mishandeling.

’n Paar insidente waar daar name genoem is in die klas, bv. om vir ’n slim jong seun ’n “boekwurm” te noem, kan vererger in voortdurende dreigemente in die gange en uiteindelik eindig met ’n gewelddadige daad na skool. Dit kan moontlik ’n bloedige neus en gebreekte ribbes a.g.v. ’n groepaanval insluit. Mense onderskat dikwels die feit dat wanneer boelies nie ’n onmiddellike reaksie of meer plesier uit ’n spesifieke aksie kry nie sal hulle die intensiteit van hul aanvalle verhoog.



3. Die verskillende soorte jaloesie en hoekom dit gebeur.

Voordat ons maniere kan kry om jaloerse mense te hanteer, moet ons verstaan waarmee ons werklik te doen het.


·       Materiële jaloesie.

Materiële jaloesie ontstaan wanneer kinders ontdek dat nie almal dieselfde lewenstandaard of lewensgehalte as hulle het nie en dus te begeer hulle wat ander het. Sommige kinders is geseën om in baie ryk families gebore te wees. Sommige is hoër-middelklas of laer-middelklas. Dan aan die ander kant van die spektrum, is sommige baie arm. Jaloesie kan by al hierdie klasse ontstaan. Om te leef in ’n samelewing wat baie materialisties en verbruikersgedrewe is, help nie jong kinders se wêreldbeskouings nie. Die kinders wat uiters ryk is, vergelyk hulself met ander welgestelde kinders. Net wanneer jy dink jy het alles, word iets nuuts op die mark bekendgestel en as jy dit nie eerste kry nie, is jy slegter af. Die middelklasse kyk na die hoër-klasse se lewenstandaard. Hulle kan uiters mededingend onder mekaar wees. Byvoorbeeld, wanneer hul ouers ’n salarisverhoging gekry het en vir hulle duur nuwe speelgoed en klere gekoop het, is hulle gretig om met dit te spog. Is dit nie logies vir ’n arm kind, wat bitter min of amper niks het, om dit wat ander mense het te begeer nie?

Dit is maklik om ander mense se besittings te begeer as dit jou hooffokus in die lewe is. Daar is niks verkeerd om jou lewenstandaard te verbeter deur hard te werk nie. Ongelukkig, wanneer gierigheid en jaloesie betrokke is, kan dit ’n baie gevaarlike speletjie word. As jy rykdom najaag, kan jy uiteindelik so arm wees – dat geld die enigste ding is wat jy eintlik het. Moet nooit ander bedrieg en van hulle te steel om te kry wat jy wil hê nie.

·       Akademiese jaloesie.

Akademiese prestasies, algemene kennis en algehele intelligensie kan prominente faktore wees vir jaloesie by skoolkinders. Om te leer en eksamens te skryf oor die werk is immers oorwegend waaroor skool gaan. Dit is natuurlik dat nie alle kinders ewe vinnig ontwikkel of ewe slim is nie. Kinders se punte sal verskil volgens vakke. Alhoewel, daar is ’n paar kinders wat konstant in die top 5 van hul klas is vir elke vak.

As jy iemand is wat goed presteer in jou skoolwerk is dit wonderlik! Ongelukkig gaan moontlik nie al jou eweknieë entoesiasties wees as jy beter as hulle doen nie. ’n Aantal dinge kan verkeerd loop. Hulle mag dalk begin om jou name te noem wat jou sal seer maak. Hulle mag dalk jou boeke en huiswerkopdragte steel. Hulle mag dalk probeer om jou punte te saboteer deur jou valslik van oneerlikheid te beskuldig.

·       Talent of vaardigheid-verwante jaloesie.

Saam met grootword kom die wonderlike geleentheid vir kinders om hul vermoëns en natuurlike talente te ontdek. Hulle ontwikkel hierdie vaardighede deur hard aan dit te werk en hulself te druk om te sien hoe ver hul perke gaan. Natuurlik, as jy besonder begaafd is met ’n bepaalde vaardigheid, kan sommige kinders jaloers wees daarop as hulle dit nie so goed kan doen nie, of as hulle heeltemal misluk daarmee. Dit gebeur dikwels as hulle sien jy kry ander gee vir jou erkenning vir jou talente en hulle kry nie krediet vir hul eie goeie eienskappe en vermoëns nie.

·       Sosiale jaloesie.

Almal het ’n inherente behoefte dat mense van hulle moet hou en vir hulle lief moet wees. Dit is deel van wat ons mens maak. Vanuit ’n biologiese perspektief soek babas aandag van hul ouers omdat dit noodsaaklik is vir hul oorlewing – vir voeding en beskerming. Namate hulle ’n bietjie ouer word, leer hulle vaardighede soos praat en speel, wat beteken dat hulle waarde sal heg aan ander verhoudings as net met hul ma en pa. Wanneer hulle hul sosiale kringe uitbrei, sal hulle ook ontdek dat nie alle kinders presies soos hulle is nie. Hulle sal van ander kinders hou, of nie hou nie, op grond van hul ondervinding met hulle. Hulle sal ook besef dat nie almal ewe veel van hulle sal hou nie. Aangesien al hierdie sosiale konstrukte redelik nuut is vir kinders, kan dit tot sosiale drama lei wanneer hulle deur ander vriende verwerp word. Dit word nie noodwendig beter as hulle ouer word nie. Tieners raak net so ontsteld as hulle nie uitgenooi word na ’n vriend se partytjie nie. Netso as ’n ander persoon in die pad staan van ’n bestaande vriendskap. Om nie eers te praat van sosiale jaloesie as gevolg van gewildheid nie!

As baie mense van jou hou en jy baie ware vriende het, kan ander mense wat nie so bevoorreg is met dieselfde sosiale status as jy, jaloers raak op jou. Jou verhouding met ander kan vir hulle benoudheid veroorsaak, omdat hulle minder geliefd en uitgesluit voel. Hulle glo dat jy moontlike vriende van hulle af wegneem. Dit is ’n baie moeilike situasie om in te wees, want ons weet almal dat skoolkinders baie onvoorspelbaar kan wees. Wie weet tot watter uiterstes jaloerse kinders sal gaan? Die een dag is hulle gaande oor jou, die volgende kan ’n skinderstorie oor jou soos ’n veldbrand versprei. Die dinge wat opgemaak is word net meer sensasioneel na elke periode. Jy kan so al jou vriende verloor.

·       Broer en suster jaloesie.

Jaloesie tussen broers en susters is baie algemeen. Die ouer een kan maklik voel dat die jonger een meer voorregte het as wat hulle gehad het op dieselfde ouderdom, terwyl die jonger een kan voel dat die ouer een bevoordeel word, omdat hy of sy eerstehands dinge ervaar. Miskien is hulle baie soortgelyk en dus baie mededingend. Die een wil altyd probeer om beter te presteer as die ander. Dit raak regtig kompleks wanneer een waarskynlik slimmer, meer aantreklik of meer gewild is as die ander. Wanneer ouers, onderwysers, vriende en ander eweknieë broers en susters met mekaar vergelyk, help dit nie. Dit verbreed net die afstand tussen die twee.

Jou broer of suster kan baie antagonisties en kwaadwillig teenoor jou raak as hulle voel dat ander mense jou altyd as meer belangrik beskou. As die probleem nie aangespreek word nie, kan so ’n wrok jare duur – lank na kinderjare.



4. Die effek en gevare wat jaloerse mense op jou het.

Jy kan waarskynlik een of twee ongegronde kommentare oor jou voorkoms, karakter en prestasies weerstaan. Byvoorbeeld, as jy ’n “onnosele sportman” genoem word as jy die skool se ster atleet is, sal dit nie jou soveel ontstel aan die begin nie, veral as dit van nie-sportiewe mense af kom. Dit sal egter begin om jou te pla as hulle aanhou om jou name te noem en dit erger word. Wanneer valse gerugte versprei word, soos dat jy steroïede gebruik om beter te presteer, kan dit jou prestasie in daardie aktiwiteit negatief beïnvloed. Dit is veral erger wanneer dit vanaf ander atlete wat elke dag saam met jou oefen kom. Dit kan selfs veroorsaak dat jy heeltemal ophou. Afhangende of die jaloesie vir jou in haat verander, kan hulle jou selfs dwing om op te hou deur jou mondelings en fisies aan te val. In sulke gevalle kan dit ’n baie traumatiese ervaring wees en baie sielkundige probleme veroorsaak.

Hier is van die effekte en gevare van wanneer jy geteiken word deur mense wat jaloers is op jou:


·       Om ’n swak selfbeeld te ontwikkel.

Jou selfbeeld kan ’n knou kry as jy voortdurend gekritiseer en aangeval word deur jaloerse mense. Hulle sal enigiets doen om jou af te bring. Selfs al is jy werklik uitstekend in dit wat jy doen en die beskuldigings teen jou is nie waar nie, kan jy begin om in jouself, jou vermoëns en selfwaarde te twyfel. Lees ons blog artikels ‘Hoe om ’n gesonde selfbeeld te ontwikkel’ en ‘5 Wenke om jou selfvertroue binne en buite die klaskamer op te bou’ vir ’n hupstoot in jou selfbeeld en selfvertroue.

·       Om hulpeloos en onbevoeg te voel.

Jy kan begin dink dat dit nie saak maak hoe goed jy presteer nie. Jy sal nooit goed genoeg of indrukwekkend genoeg wees vir ander om erkenning vir jou prestasies te ontvang nie. Jy mag dalk voel dat daar niks is wat jy kan doen nie en dat daar niemand is om jou te help nie, aangesien niemand dit sal verstaan nie.

·       Om aggressief te raak teenoor eweknieë wat jou boelie.

Dit is nie maklik as mense jaloers op jou is nie. Hulle sal dit nie maklik erken nie, maar dit wys in hul optrede. Hulle terg jou voortdurend, noem jou name en boelie jou selfs. As jy voel dat almal jou oordeel en teen jou is, kan jou algemene houding verander vanaf gewoonlik kalm na voortdurend opgewerk en kwaad. As jy lank genoeg met sulke negatiewe emosies rondloop, kan dit jou verander om baie opvlammend en aggressief te wees. Jy sal maklik iemand se kop wil afbyt oor die geringste negatiewe opmerking of vorm van kritiek – van almal af, selfs diegene wat jou lief het en goed bedoel.

·       Om eweknieë in ruil te boelie en mondelings of fisies aan te val.

As jy in ’n situasie is waar jy bedreig voel en/of aangeval word, is daar hoofsaaklik twee maniere om dit te hanteer – veg of vlug. Die voormalige, veg, is ’n besonder algemene reaksie wanneer dinge fisies raak. Met alle middele het jy die reg om jouself te beskerm as jy in gevaar is. Ongelukkig lei weerwraak net tot meer geweld en die probleem word nooit opgelos as daar geen ingryping is nie. Dit kan ook gebeur dat jy eerste die aanval begin, voordat die ander persoon die geleentheid kry om jou aan te val! Later begin jy almal aanval wat net in jou rigting lyk, ten spyte dat hulle jou nooit van tevore aangeval het nie. As hierdie siklus voortduur, verander jou rol vanaf die slagoffer na die boelie.

·       Om geïsoleer te word.

In die hoop om negatiewe kritiek van eweknieë te vermy, vermy jy hulle letterlik. Jy vermy nie net diegene wat jaloers en gemeen is nie, maar jy wil ook nie met jou vriende, broers en susters, ouers of onderwysers praat nie. Niemand nie. Jy glo dat as jy jouself isoleer, gee jy niemand die geleentheid om iets negatief oor jou te sê nie, daarom kan jy nie seerkry nie.

·       Om ’n verwronge beeld van jou vriende en eweknieë te ontwikkel.

Jy sal begin om die verhoudings wat jy in jou lewe het, te betwyfel. Is die mense regtig daar omdat hulle van jou hou vir wie jy is, of is hulle net jou vriend vir hul eie persoonlike aanwins? Jy wonder of hulle jaloers op jou is. Sê hulle negatiewe dinge agter jou rug? Hoe lank voordat hulle jou verraai?

·       Om jaloers te raak op ander mense wat goed presteer en nie uitgesluit word nie.

Boelies teiken sekere geïsoleerde individue wanneer hulle alleen is. Hulle boelie nie lede van ander groepe gelyktydig nie. Boelies kan alleenlopers wees, maar dikwels is hulle self deel van ’n groep of verskeie groepe. As gevolg van die invloed van een of twee spesifieke individue binne daardie groep, oortuig hulle die res van die groeplede volgens dieselfde manier op te tree teenoor hul teikens.

As jy die teiken is, sal jy bewus wees van die feit dat jy uitgesonder is. Dit gebeur nie met almal nie. Jy voel baie alleen in hierdie situasie. Jy kan moontlik ander mense wat nie geteiken word nie te verwyt – veral as hulle soortgelyke eienskappe, belangstellings en status as jy het. Wat maak hulle so spesiaal dat hulle vrygestel word van dieselfde swaarkry as jy? Jy kan selfs jaloers raak op hulle. Hoe doen hulle dit alles terwyl dit blyk asof dit geen moeite van hul verg nie?

·       Om geestelik ineen te stort en depressief te voel.

Wanneer jy uitgesonder word deur mense wat jaloers op jou is en hulle voortdurend probeer om jou lewe moeilik te maak, sodat hulle jou kan afbreek, kan jy dit net vir so lank weerstaan. As jy alleen is, nie baie ware (of geen) vriende het nie en nie hulp kan kry vanaf ander eweknieë, ouers of onderwysers nie, word jy in ’n baie gevaarlike posisie geplaas, aangaande jou geestesgesondheid. Jy kan ’n geestelike ineenstorting kry en depressief raak. Dit is nie ’n eenvoudige saak nie. Lees ons artikel ‘Sien die tekens van nood in tieners raak en hoe om hul sielkundige welstand te verseker’ as jy aan stress, angstigheid en depressie lei.

·       Om op te gee op jou akademie en tydverdryf aktiwiteite – en uiteindelik om jou lewe te leef.

As jy ’n geestelike ineenstorting ervaar het en depressief is oor jou omstandighede, sal jy uitgeput en geestelik gedreineer wees. Jy sal nie dieselfde dryfkrag hê as wat jy eens gehad het om jou doelwitte en drome te bereik nie. Deelname aan sport- en kultuuraktiwiteite sal iets van die verlede wees. Jou gedagtes sal ook nie helder wees om op akademie te fokus nie. Lees ons artikel genaamd ‘Wat behels ’n gesonde en gebalanseerde leefstyl?’ om jouself daaraan te herinner om nie jou akademie en ander aktiwiteite waarvan jy hou op te gee as gevolg van dit wat ander mense daarvan sê nie. Dit is belangrik vir jou om ’n diverse, gesonde lewe te lei.



5. Doen ’n mate van introspeksie.

Introspeksie beteken “om na binne te kyk”. Introspeksie behels om na te dink oor jou eie optrede, daaroor te besin en jou emosies daaroor te ontleed. Dink oor jouself en oor hoe jy in hierdie situasie beland het. Wanneer het dit begin en wat kon moontlik bydra het tot dit? Het jou houding op ’n sekere tyd hulle die indruk gegee dat jy dink jy is beter as hulle en jy kyk neer op hulle? Wees eerlik, as jy dit gedoen het en/of voortgaan om op hierdie manier op te tree, is jy verkeerd en moet daaraan werk.

Selfs as jy beter presteer as jou eweknieë, moet jy nooit dink dat jy “onoorwinbaar” is nie. Jy kan dus nie net doen en sê wat jy wil hê. As jy dit doen, sal jy vir hulle net ’n rede gee om nie van jou te hou nie en dus sal hulle negatiewe dinge oor jou sê. Onthou, daar sal altyd iemand wees wat beter is met ’n spesifieke aktiwiteit as wat jy is. Dink daaroor. As jy tweede teen hulle kom, wat dalk vir jou kan voel asof jy verloor het, hoe sal jy deur hulle behandel wil word? Jou eweknieë het hul eie talente en belangstellings waarin hulle meer geneig is om te presteer. Net omdat jy nie daarvan hou om dit te doen nie, maak dit nie minder belangrik nie. Prys hulle daarvoor.

Wees gegrond en dankbaar vir die geleenthede wat jy in die lewe gegee is. Ja, jy het ongelooflik hard gewerk daarvoor, maar jy is nie gewaarborg om sukses te behaal in die toekoms nie. Soms werk die lewe net nie uit soos jy beplan het nie. As jy per ongeluk ’n been breek, sal jy nie die wedloop kan hardloop nie. As jy ’n verkoue kry voor ’n sang optrede, sal jy nie eers ’n noot uitkry nie. As jy nie die aand voor jou finale eksamen geslaap het nie, sal jy nie helder kan dink wanneer jy die vrae moet beantwoord nie. Al het jy voorheen alles gegee, het omstandighede net so uitgewerk dat jy ongelukkig misluk het. Jy sal op jou laagste wees, want jy weet jy kan beter doen, alhoewel nie almal anders dit weet nie. Daarom sal jy vriende en ’n ondersteuningsgroep wil hê. Jy sal dankbaar wees dat jy respekvol en ondersteunend teenoor hulle was. Wanneer hulle deur ’n rowwe tyd gaan, moenie hulle verlaat of erger laat voel as wat hulle alreeds doen nie. Jy weet nooit wanneer jy hul ondersteuning gaan benodig as jy deur iets soortgelyk gaan nie.

Jou introspektiewe antwoord hoef ook nie altyd tot die gevolgtrekking te kom dat dit jou skuld is nie. Soms gebeur hierdie dinge en dit is buite jou beheer. Dit is egter goed om daaroor te dink vanuit verskeie oogpunte.


6. Besin oor watter aktiwiteite jou jaloerse eweknieë doen (of nie doen nie).

Vra jouself af aan watter aktiwiteite jou jaloerse eweknieë deelneem. Vergelyk dit met jou eie en weeg dit op. As hulle nie buitemuurse aktiwiteite doen wat soortgelyk aan joune is nie (of niks doen nie), kan hulle jaloesie nie na jou gerig word omdat jy beter as hulle nie, omdat hulle nie hulself die geleentheid het om teen jou te kompeteer nie. Die rede vir hul jaloesie teenoor jou kan verband hou met iets anders as jou talente en vaardighede. Miskien is dit jou finansiële posisie of dalk is hul negatiewe reaksies as gevolg van iets anders.

As hulle wel deelneem aan buitemuurse aktiwiteite of hul skoolwerk ernstig opneem, bepaal of hulle net een ander aktiwiteit of verskeie aktiwiteite doen. As hulle baie doen, sal hulle nie ewe goed in elkeen wees nie. Miskien fokus jy net op een en spandeer meer tyd om daardie vaardighede te beoefen. So kon jy hulle daarmee klop of hul plek in die span inneem. Vra jouself hoeveel tyd en moeite bestee hulle eintlik daaraan. As hulle net op een aktiwiteit fokus en jy hulle daarin geklop het of hulle hul posisie in die span gekos het, sal hulle waarskynlik meer ontsteld wees, want daardie aktiwiteit is hul hele wêreld. Miskien is jy net ’n bietjie beter daaraan en hulle het nie geleer hoe om teleurstelling te hanteer en hul emosies te beheer nie. Dit is nie jou skuld dat jy deelneem en jou bes doen nie.

Is jou aktiwiteit iets wat vanself as begeerlik beskou kan word, soos ruiterkuns of skermkuns, omdat mens ’n bietjie meer geld benodig om dit te doen en/of dit nie maklik toeganklik is nie?

As sulke jaloerse mense wel uitstekend presteer, maar is pronkerig, trots en word ongelooflik bedreig deur enigiemand wat hul titel moontlik kan wegneem, het hulle ’n groot sielkundige probleem.


7. Praat met die spesifieke jaloerse individu(e) om konflik op te los.

Een van die maniere om die kwessies rakende ’n jaloerse persoon aan te spreek, is om hulle regstreeks te konfronteer. Jy sal die situasie baie fyn moet hanteer, aangesien hulle dit waarskynlik nie sal verwag nie en die situasie kan baie maklik skeef loop.

Nooi hulle uit om op ’n bepaalde tyd en plek met jou te praat. Besluit op ’n goeie plek gedurende die dag. Moenie hulle aanspreek in ’n groepsituasie waar hul vriende deel van die gesprek kan raak nie. Vra hulle om weg te tree om ’n privaat gesprek te hê, alhoewel jou en hulle vriende naby kan wees. Moenie ’n plek kies wat afgesonder of buite bereik van ander mense is nie, indien jy verbaal of fisies aangeval word en onmiddellik hulp moet kry.

Berei vooraf vir die gesprek voor. Neem ’n paar aantekeninge in jou gedagtes van punte wat jy graag wil aanspreek. Wees ferm maar hoflik oor die situasie en moenie hulle ook name noem of hulle aanval nie. Jy wil die probleem oplos, nie brandstof op die vuur gooi nie.

As jy noem dat hulle jaloers is mag hulle aanvanklik dit ontken. Hulle sal ontsteld wees dat jy bewus daarvan is dat hulle jaloers is en die vrymoedigheid het om daaroor te praat. Noem egter spesifieke insidente en gebeure om jou stellings te grond. Sê vir hulle hoe dit jou laat voel.

Jy kan die atmosfeer verlig deur aan hulle te verduidelik dat almal hul eie unieke talente het. Al is daar iets waaroor julle in kompetisie is met mekaar, is daar dinge wat hulle kan doen wat jy nie kan nie. Jy kan noem dat dit beter is om vriende te wees, omdat julle alreaads soortgelyke belangstellings het. Noem die eienskappe wat hulle het wat jy bewonder. Dit is nie nodig om mekaar te vergelyk of ’n wedywering te begin wanneer julle teen mekaar meeding nie. Laat weet hulle dat dit nie ’n persoonlike aanval op hulle is nie, byvoorbeeld wanneer jy hul plek in die span geneem het of die kompetisie gewen het. Jy het slegs hard gewerk en jou bes gedoen. Jy sal bly wees vir hulle as hulle gewen het, want op die ou end wil jy hê dat die beste persoon moet wen. As jy bereid is om ’n vriendskap met hulle te bou, stel voor dat julle saam begin oefen of bied aan om hulle te help met ’n oefenprogram en ’n paar wenke.

Vra dat hulle jou gevoelens in ag sal neem in die toekoms. Selfs as julle wegstap en nie weer met mekaar praat nie, kan julle mekaar met wedersydse respek behandel.


8. Kry ander persone betrokke of soek professionele hulp wanneer dinge handuit ruk.

Nadat jy met die individue gepraat het wat jou angstigheid veroorsaak en hulle steeds nie in hul gedrag verbeter het nie, moet jy leiding van jou ouers, onderwysers en die skoolsielkundige kry. Jou ouers en/of skool kan hulle ouers kontak om hul bewus te maak van die situasie. Hul ouers kan met hul praat en dissiplineer. Onthou dat in sommige gevalle, “om uit te praat” kan veroorsaak dat hulle selfs meer antagonisties teenoor jou optree.

As die situasie ’n punt bereik waar die aanvalle en afknouery gewelddadig geword het, moet jy leiding kry van professionele persone, soos prokureurs, wat jou regmatig kan help om dit op te los.


9. Fokus op jouself en jou vaardighede. Jy kan nie almal tevrede stel nie.

Sommige mense het ’n jaloerse aard. Hulle is ontevrede met hulself en het dieper onderliggende persoonlike sake om aan te spreek. Jy kan nie hulle help nie en as hulle nie bereid is om hul foute te erken en daaraan te werk nie, sal hulle waarskynlik nie verander nie. Jy moet op jouself fokus, ten spyte van negatiwiteit rondom jou. Jy hoef nie bang te wees om weg te breek vanaf sekere vriendskappe nie. Jy hoef ook nie in te pas by die res nie. Onthou: “Die een wat die skare volg, gaan gewoonlik nie verder as die skare nie. Diegene wat alleen loop, sal waarskynlik hulself vind op plekke waar niemand voorheen was nie.” ~ Anoniem.

·       Fokus op die positiewe.

Hou jou fokus op die vriende en familie wat jou ophef en jou doelwitte en drome ondersteun. Moenie ophou om die aktiwiteite waarvoor jy lief is te doen net omdat ander mense jaloers is op jou prestasies nie. Dit is al wat hulle wil hê – om jou af te bring. Bemeester jou vaardighede en bewys al jou kritici verkeerd.

·       Weerhou negatiwiteit.

Wanneer jy op die negatiewe fokus, sal jy negatief raak en dit kan jou prestasie en gelukkigheid beïnvloed.

·       Betoon dankbaarheid.

Wees dankbaar vir al die geleenthede wat aan jou gegee is. Kompeteer en gee jou bes in alles wat jy doen. Moet nooit terughou of om verskoning vra vir wie jy is nie.



10. Inspireer ander om hul doelwitte in die lewe na te streef.

Die skilder, kunstenaar en geestelike onderwyser, Satsuki Shibuya, het gesê: “Deur te doen waarvoor jy lief is inspireer jy die harte van ander.” Jy moet altyd jou beste gee, ongeag die omstandighede. Wanneer jy jou bes gee, sal jy ander aanmoedig en inspireer om ook hul drome na te volg. Die hoeveelheid mense wat jy sal inspireer, sal veel meer wees as die hoeveelheid mense wat bitter, afgunstig en jaloers is op jou prestasies.