Maandag, 23 April 2018

8 Stappe om jou kind se leesvaardigheid te verbeter.

Kinders moet kan lees en verstaan wat hulle lees, aangesien dit die fondasie van skoolonderrig vorm.



In ons vorige blog artikel “Byna 80% van Suid-Afrikaanse Graad 4 leerlinge kan nie lees nie”, het ons die problematiese geletterdheidskoers in Suid-Afrika bespreek. Ons moedig jou aan om jou kinders te help met lees. Die voordele van lees is oneindig. Jou kinders se toekoms sal afhang van die vlak van geletterdheid wat hul het. Om te lees moet egter nie vir hul voel soos ’n straf nie. Mary McLeod Bethune het gesê: “Die hele wêreld het vir my oopgegaan toe ek geleer het om te lees.”

Hierdie week wil ons 8 stappe deel om jou kind se leesvaardighede te verbeter.


1. Lees elke dag.

Die eerste stap wat jy kan neem om jou kinders se leesvermoëns te verbeter, is om seker te maak hulle lees elke dag. Dit hoef nie vir ure te wees nie, maar ’n goeie 20 - 30 minute sal hul leesvermoëns aansienlik verbeter. Maak lees-tyd deel van hul skedule, byvoorbeeld vroeg in die oggend wanneer daar nog geen afleiding is nie. Andersins, direk na aandete.

2. Wat moet my kinders lees?

Dit is dikwels ’n verwarrende vraag, want ons weet nie aanvanklik op watter lees- en begripsvlak ons kinders is nie. Daarom moet ons alle vorme van literatuur op die proef stel om te sien watter moeilikheidsgraad hulle kan hanteer, wat geniet hulle om te lees en hoe vinnig kan hulle lees. As jou kinders stadige lesers is, begin dan klein, met kort stukke leesmateriaal – soos ’n artikel uit ’n tydskrif, poësie of ’n blog (net soos hierdie). Later kan jy die volume verhoog deur kortverhale en romans.

3. Kies die regte boek.

Die belangrikste aspek van lees is jou kind se belangstelling in die onderwerp. Natuurlik sal hulle nie vroeë Afrikaanse literatuur wil lees as hulle nie in CJ Langenhoven belangstel nie. As hulle egter ’n sportheld het, laat hulle hul biografie lees, of as hulle belangstel in superhero-films, laat hulle die strokiesprente lees. Moenie jou kinders dwing om iets te lees wat hulle nie geniet nie. Maak hul wêreld oop deur hulle al die verskillende soorte boeke te wys wat beskikbaar is. Dit is belangrik om daarop te let dat die korrekte boek versoenbaar moet wees met hul leesvlak en toepaslik is vir hul ouderdom.

4. Vermeerder geleidelik die boeke se moeilikheidsgraad.

Soms wanneer kinders gedwing word om in die klas te lees, word hulle moedeloos omdat die leesstof te moeilik is of hulle nie belangstel in die onderwerp nie en dan te vroeg opgee. Dit is ons werk as ouers om seker te maak dat ons kinders nie agterraak nie. Vra of hulle die voorgeskrewe boeke in die klas kan lees. As hulle nie kan nie, vind boeke wat net effens makliker is. Wanneer jy raaksien, dat hulle meer vertroud is met die leesmateriaal, verhoog dan die pas en moeilikheidsgraad van die boeke.

5. Leer om te stop.

Dit is belangrik om te weet hoe om te lees, maar dit is selfs belangriker om te verstaan wat jy lees. Andersins is dit net ’n string sinnelose woorde. Leer jou kinders wanneer hulle besig is om te lees om elke paar minute te stop om vrae te vra oor wat hulle nou net gelees het. Dit bevorder begrip van die onderwerp en die storielyn. Kinders moet hulself die volgende vrae vra wanneer hulle lees:

Wat het ek nou net gelees?
Wat is die belangrikste dinge wat in die vorige hoofstuk gebeur het?
Het enigiets my verwar?
Het enigiets my verras?
Is daar dele wat ek nie verstaan het nie?

6. Kontroleer jou koers per minuut en oefen om dit te verbeter.

Die doel is nie altyd om te sien hoe vinnig jou kind kan lees nie. Soos kinders egter ouer word, moet hul totale woorde per minuut proporsioneel verhoog. Doen in die begin van elke kwartaal ’n maklike lees toets. Neem ’n bladsy van ’n boek of artikel en laat jou kind die bladsy lees (nie hardop nie, want dit neem langer om elke woord ten volle uit te spreek). Stel jou stophorlosie vir een minuut en tel dan die aantal woorde wat jou kind in daardie minuut gelees het. Maak seker dat jy vrae oor die teks vra sodat jy weet dat jou kind nie daaroor gejok het nie. Onthou om boek te hou van die hoeveelheid woorde per minuut deur dit in ’n dagboek of joernaal aan te teken. Volgende kwartaal moet jy die toets herhaal. Kyk met hoeveel jou kind se leesvaardighede verbeter het.

7. Versorg jou oë.

Ons visie is een van ons belangrikste sintuie, daarom moet ons ons oë versorg. Weet of jou kind ’n bril benodig of nie, en dat hul lense of kontaklensvoorskrif op datum is. Maak seker dat hulle in beligte plekke lees en dat hulle genoeg voedingstowwe kry om hul oë gesond te hou. Dit sluit voedsel in wat Omega 3, sink, vitamien C en vitamien E bevat.

8. Die appel val nie te ver van die boom af nie.

Die beste wenk om jou kind te help om beter te lees, is om ’n voorbeeld te wees. Lees jy as ouer genoeg? Jou kinders sal meer geneig wees om te lees as hulle sien jy het altyd boeke op jou bedkassie, of dat jy daarvan hou om na ’n tweedehandse boekverkoping te gaan.



Bevorder ’n liefde vir lees in jou kinders deur vir hulle in die aande te lees. Vra vir hulle om ook vir jou te lees. As jy en jou tiener dieselfde boeke geniet, vorm dan ’n klein boekklub waar jul oor die boek en die karakters praat. Marilyn Jager Adams, ’n spesialis in kognisie en skoolonderrig, het die volgende gesê: “Om hardop te lees saam met jou kinders is bekend as die enkele belangrikste aktiwiteit om die kennis en vaardighede op te bou wat hulle uiteindelik sal benodig om te leer lees. Wys vir jou kind dat deur te lees wêrelde vir hulle sal oopgaan en dat om ’n boek te lees een van die beste maniere is om te gaan verken en op nuwe avonture te gaan.

Laat ons weet wat jy en jou kinders tans lees. Wat is die vlak van hul leesvaardighede huidig, en hoe moedig jy jou kinders aan om te lees? Ons sal graag ander ouers se stories wil hoor.



Maandag, 16 April 2018

Byna 80% van Suid-Afrikaanse Graad 4 leerlinge kan nie lees nie.

Die belangrikheid van lees en hoe om tyd te maak om hierdie vaardigheid te beoefen.




Onlangse bevindings van ’n globale assessering wat deur die Vordering in Internasionale Lees-geletterdheid-Studie (PIRLS) gedoen is, toon dat 78% van Suid-Afrikaanse Graad 4-leerders se lees-geletterdheid vlakke in hul leertaal onder die laagste internasionaal erkende standaard val. Met ander woorde, byna 8 uit 10 Graad 4 leerders kan nie met begrip lees nie. Die mees onlangse kwartaalverslag, PIRLS 2016, wat in 2017 gepubliseer is, het ook aan die lig gebring dat Suid-Afrikaanse leerders die laagste geletterdheidspunt uit die 50 deelnemende lande behaal het. Navorsers van die Universiteit van Pretoria (UP) se Sentrum vir Evaluering en Assessering (SEA) was verantwoordelik vir die data oor lees- en geletterdheidsvlakke van graad 4 en 5 studente in Suid-Afrika. 12 810 Graad 4 leerders is in al 11 tale getoets en 5 000 graad 5 leerders in Afrikaans, Engels en isiZulu. Celeste Combrinck, waarnemende direkteur van die UP SEA sê: “Terwyl minder as die helfte van die leerders wat die toetse in Engels en Afrikaans afgelê het kon lees, kan 80% van diegene wat skoolonderrig ontvang in een van die ander nege amptelike tale glad nie effektief lees nie.” Seuns het swakker gevaar as meisies, met 84% seuns wat nie die laagste maatstaf kon verbysteek nie, vergeleke met 72% van die meisies. Onder al die 50 deelnemende lande is Suid-Afrika se geslagsgaping die tweede grootste naas Saoedi-Arabië.

Baie faktore speel ’n rol in hierdie kommerwekkende statistieke. Dit sluit in, maar is nie beperk tot demografie – bv. woon in afgeleë landelike gebiede of nedersettings, toenemende klasgroottes en minder nuwe onderwysers wat die stelsel betree nie. Baie leerders wat ’n ander taal as Engelssprekend is, versuim om in hul huistaal lees- en skryfvaardighede te bemeester voordat hulle omskakel na Engels aan die einde van graad 3 – en dus sukkel hulle om nuwe materiaal te leer en te begryp aangesien hul basiese geletterdheidsvaardighede ontbreek.

Dit is tragies om te weet dat die oorgrote meerderheid Suid-Afrikaanse laerskoolleerders nie kan lees nie. Ongeletterdheid moet ’n ernstige kommernis vir die toekomstige ontwikkeling van ons jeug en ons land wees. Celeste Combrinck sê dat: “Om te kan lees is die sleutel tot akademiese en toekomstige sukses. As jy nie kan lees nie, sal jou geleenthede op skool of na skool beperk word. Daarom moet lees op ’n baie jong ouderdom begin.” 

Ons kan probeer om die oorsaak van hierdie probleme te vind en blaam op die demografie, skoolstelsel, onderwysers, ouers, ens. te plaas, maar dit is nie produktief nie en dit verander egter nie die statistieke nie. Ouers moet proaktief wees en alles doen wat hulle moontlik kan om te verseker dat hul kinders leer hoe om te lees. Voordat ons verder gaan en bespreek hoe jy en jou kind die tyd kan vind om hierdie belangrike vaardigheid aan te leer, wil ons die belangrikheid van lees bespreek.

Waarom elke kind moet kan lees:


1. Lees is ’n noodsaaklike vaardigheid om in die samelewing te kan funksioneer.

Om in ons moderne samelewing te kan lees, is nie ’n vereiste nie, maar jy sal nie baie ver kom as jy nie kan lees nie. Daarom moet dit beskou word as ’n verpligte vaardigheid wat elke suksesvolle persoon moet hê. As jy daaraan dink is daar oral teks! Van pad- en waarskuwingstekens tot instruksies oor medikasie of masjinerie. Dit eindig nie eens nie – almal moet rekeninge betaal, mediese vorms of ander dokumentasie op een of ander stadium invul. Hierdie alledaagse aktiwiteite vereis slegs die basiese leesvaardighede, maar wat die meeste geletterde mense as die norm aanvaar, kan ’n groot frustrasie en las wees vir diegene wat nie kan lees nie. 

2. Lees berei kinders voor vir sukses.

Om te leer lees is ’n opeenvolgende proses. Dit beteken dat elke vaardigheid voortbou op die bekwaamheid van vorige vaardighede wat geleer is. Wanneer kinders begin om te leer lees, breek hulle ’n woord in basiese klanke op. Die verskillende klanke wat verband hou met sekere letters sal uiteindelik woorde vorm. Sodra hulle die woorde herken wanneer hulle dit lees, sal hulle die verbintenis tussen daardie woord en bypassende definisie raaksien. Later sal hulle meer woorde herken in ’n sin en die sin kan lees en die betekenis daarvan verstaan. Uiteindelik sal hulle hele teksgedeeltes kan lees en verstaan wanneer hulle sinne verbind. Hierdie prestasie om die opeenvolgende proses te bemeester deur die klanke te bou om woorde te vorm; woorde om ’n sin te vorm en sinne om teksgedeeltes te vorm, sal hul selfvertroue versterk en hulle leer wat hul gedagtes in staat toe is. Hulle sal begin om die waarde van lees te verstaan. Hulle sal ’n aptyt ontwikkel vir meer kennis en hul gedagtes sal dit soos ’n spons absorbeer. Die liefde van leer en die innerlike bevrediging wat dit meebring, sal verseker dat hulle goed op skool presteer en daarna streef om hulself in ander aspekte van hul lewe te verbeter.

3. Lees is noodsaaklik om ’n goed betaalde professionele werk te bekom.

Deur te kan lees, kan jy jou skoolopleiding voltooi en by ’n kollege of universiteit studeer. In die meeste gevalle word lees vereis as deel van die werkverrigting en jy moet kan lees om te kan studeer. Jy kan jou drome volg en jou eie blink toekoms bou as jy ernstig is oor jou skoolonderrig. As jy nie met begrip kan lees nie is jy beperk tot wat jy met jou lewe kan bereik.

4. Lees ontwikkel belangrike taal- en kommunikasievaardighede.

Jong kinders word elke dag aan nuwe woorde blootgestel. Hulle ontdek nuwe woorde wanneer ons met hulle praat, wanneer hulle met hul vriende praat of ons hoor praat met ander en ontdek selfs nuwe woorde oor die radio of televisie. Die woordeskat wat ons gebruik om met kinders te praat, is egter dikwels beperk. Deur boeke aan jong kinders te lees, stel jy hulle bloot aan nog meer nuwe woordeskat en bou ’n meer standvastige basis vir kommunikasie. Boeke bevat dikwels nuwe, ongewone of interessante woorde. Lees leer nie net jong kinders nuwe woorde nie, maar ook hoe taal werk. Lees ontsluit hul kreatiwiteit en ontwaak hul denkprosesse. Lees kan hul begrip van die wêreld en ander mense verbeter; vir hul norms en waardes leer. Hoe meer woorde kinders kan leer, hoe beter sal dit vir hulle in die toekoms wees. Woorde stel ons in staat om ons gedagtes en idees aan ander te kommunikeer. Dit stel ons in staat om op ’n ander en selfs dieper vlak te koppel. Wanneer ons lees, kan ons ander mense se menings en gedagtes beter verstaan.

5. Lees is oefening vir die verstand.

Die verstand moet beskou word as ’n spier (alhoewel anatomies gesproke is jou brein nie ’n spier nie, maar bevat wel bietjie spiere). Soos enige ander spier in jou liggaam vereis dit oefening om korrek te ontwikkel en die beste te funksioneer. Een manier waarop ’n jong verstand beoefen kan word is deur te leer hoe om te lees. Wanneer kinders vanaf ’n vroeë ouderdom aan lees blootgestel word, verbeter dit hul breinaktiwiteit in spesifieke areas wat belangrik is vir taalontwikkeling. Deur taalvaardighede te ontwikkel, sal dit ook help om te leer hoe om te luister. Die kombinasie daarvan speel ’n groot rol in ons algehele kommunikasievaardighede.

6. Lees versterk konsentrasie.

Wanneer jy aanvanklik begin om vir jou kleuter te lees, mag hulle dalk nie aandag gee aan dit nie. Hulle mag dalk voortdurend die bladsye blaai of die boeke rondgooi. Dit is egter van kardinale belang dat jy nie op daardie ouderdom opgee nie. Deur vir hulle elke dag te lees sal hulle daaraan gewoond raak en uiteindelik begin om aandag te gee en na die storie te luister. Hul konsentrasie sal toeneem en hulle sal vir langer tydperke kan fokus. Dit sal vir hulle baie nuttig wees om vir langer tydperke te kan konsentreer sodra hulle skool toe gaan en begin leer.

7. Lees stel kinders in staat om te leer van ’n groot verskeidenheid onderwerpe.

Sprokies, geskiedenis, natuur, biologie, die buiteruim, wetenskap, sport, kuns, kultuur, kos en alle ander aspekte van die mensdom… Verskillende boeke wat verskillende onderwerpe dek sal aan kinders baie inligting deurgee en hul kennis verbreed. Hulle sal meer veelsydige en afgeronde kinders word as hulle blootgestel is aan soveel moontlike onderwerpe. Deur te lees sal hulle die wêreld beter verstaan; hulself beter verstaan.

8. Lees brei kinders se verbeelding en kreatiwiteit uit.

Lees skep die geleentheid vir ’n kind se verbeelding om te verbreed. Dit is iets merkwaardig om te aanskou. Wanneer hulle ’n storieboek lees, gebruik hulle hul verbeelding om in te dink hoe die karakters lyk, hoe hulle optree, hoe hulle praat, ens. Kinders se gedagtes vorm hierdie karakters volgens hoe hulle die woorde interpreteer. Hulle dompel hulself in hierdie denkbeeldige wêreld. Hul gedagtes word gevul met opwinding en wonder. Jy kan dit in hul oë sien. Sodra hulle daardie vonk vind, ongeag die tipe boeke wat hulle geniet om te lees, kan jy verseker wees dat hulle omtrent enigiets kan verbeel! Hulle kan sommige van hierdie wonderlike idees oor bring na die werklikheid en dit gebruik om hulself kreatief uit te druk. Hul gedagtes sal oplossings op unieke maniere kan vind – en dit is geensins beperk tot slegs kuns, musiek en letterkunde nie. Wiskunde, ekonomie, ingenieurswese, argitektuur, wetenskap, sport ens. benodig ook kreatiewe denke om vorentoe te beweeg en unieke idees te ontwikkel wat daardie spesifieke velde sal verbeter. Dit alles net deur boeke te lees!


Noudat ons bespreek het waarom dit belangrik is vir elke kind om te leer lees, wil ons die kwessie van ongeletterdheid in ons land aanspreek en hoe ons as ouers iets daaraan kan en moet doen. Eerstens, baie ouers is nie altyd seker wanneer, waar en hoe om te begin om hul kinders te leer hoe om te lees nie. Baie ouers is besig met hul werkskedules wat hulle nie altyd toelaat om soveel tyd met hul kinders te spandeer nie. Gevolglik begin hulle nie vroeg genoeg nie en wanneer hul kinders uiteindelik skool toe gaan, plaas hulle daardie verantwoordelikheid op die onderwysers. In ons volgende blog sal ons bespreek hoe jy te werke moet gaan om eintlik jou kinders te leer hoe om te lees. In hierdie artikel wil ons egter seker maak dat jy met ’n besige skedule die tyd kan inpas om hulle te help om hul leesvaardighede te beoefen.

Hoe om tyd te maak om lees te beoefen:

  1. Lees vroeg in die oggend voor skool.
  2. Lees die aand na huiswerk voltooi is.
  3. Skeduleer leestyd in jou kalender.
  4. Sluit aan by ’n boekklub of begin ’n boekklub met vriende wat dieselfde tipe boeke geniet.
  5. Herinner jouself daaraan om jou spoedlees te beoefen tydens kort ’n ruskansie.



“Hoe meer jy lees, hoe meer kennis het jy. Hoe meer jy leer, hoe meer plekke besoek jy.” – Dr. Seuss. Ons hoop jy voel aangespoor om jou leesreis te begin! Ons glo dat wanneer die volgende PIRLS gepubliseer word ons kinders groot vordering sou maak en dat die geletterdheidsyfers in ’n positiewe rigting gedraai is. Laat weet ons hoe jy voel oor hierdie statistieke en jou gedagtes rondom hoe ons die probleem kan oplos. Het enige van jou kinders probleme om te leer hoe om te lees? Ons sal dit waardeer as jy enige advies oor tegnieke wat gehelp het met hul leesvaardighede deel. 




Maandag, 09 April 2018

Het jy motivering nodig na die skoolvakansie?

10 Maniere hoe jy gemotiveerd en vasberade kan bly om hierdie jaar 'n sukses te maak.

 

Die nuwe kwartaal het begin. Sommige was dalk gedurende die skoolvakansie ’n bietjie onaktief gewees en het ’n bietjie van hul vasberadenheid om hard te werk verloor. Ons het probeer om jou uit te help met nuttige idees om jou brein aktief te hou gedurende die vakansie, maar dit is verstaanbaar om te voel dat jy nie heeltemal gereed is vir jou besige skedule en swaar werkslading nie.

Ons is net vier maande in die jaar in en nou is dit beslis nie die tyd om agter te raak nie. Het jy enige van jou Nuwejaarsvoorneme al bereik? Is jy op koers met jou akademiese prestasie? Is jou produktiwiteit op sy hoogtepunt?

As jy “nee” geantwoord het by enige van die bogenoemde vrae, het jy ’n bietjie motivering nodig. Jy het baie om te doen en daar is nog baie tyd oor om alles te bereik wat jy hierdie jaar beplan het om te doen!

Hier is ons 10 maniere om gemotiveerd en vasberade te bly om hierdie jaar ’n sukses te maak:


1. Herorganiseer.

Een van die beste maniere om jou motivering te herstel, is om van al die oortollighede ontslae te raak. Begin deur jou rugsak en pennesakkie skoon te maak as jy dit nog nie gedoen het nie. Gooi gebruikte papiere en leë penne weg. As jy voel dat jy ’n splinternuwe begin nodig het sorter jou hele kamer uit, en veral jou lessenaar.

2. Herskryf jou doelwitte.

Hersien die doelwitte wat jy vir hierdie jaar opgestel het. Is dit nog haalbaar en watter plan kan jy maak om jou doelwitte te bereik?

As jy geen doelwitte opgestel het nie, kyk na ons blog artikel wat jou sal verduidelik hoe om doelwitte op te stel en hoe om dit reg te kry. (Blog 1: ‘Hoe om nuwejaarsvoornemens op te stel wat jy werklik kan bereik’).

3. Stel ’n splinternuwe skedule op.

Stel ’n nuwe skedule op wat die tyd en datums van hierdie kwartaal se toetse en buitemuurse aktiwiteite insluit. Beplan jou dae en weet wanneer jou take ingedien moet word, ken die toetsdatums en wanneer daar rugby-, netbal- en hokkiewedstryde is. Lees ons blog oor hoe om ’n skedule op die regte manier op te stel. – Blog 3: ‘Vier wenke wat jou sal help om ’n skedule vir ’n suksesvolle skooljaar op te stel’.

4. Fokus op jou gesondheid.

Wy jouself toe hierdie kwartaal om gesond te bly, veral aangesien die aande koeler is, wil ons nie hê dat jy siek word nie. Handhaaf ’n gebalanseerde lewenstyl wat ’n gebalanseerde dieet en gereelde oefening insluit. As jy meer inligting verlang oor wat ’n gebalanseerde lewenstyl is, lees ons blog “Wat behels ’n gesonde en gebalanseerde leefstyl?” (Blog 10).

5. Kry ’n goeie nagrus in.

Om genoeg slaap in te kry is noodsaaklik vir die groei van kinders en tieners. Dit is veral belangrik die aand voordat die nuwe kwartaal begin. Sit jou klere uit en pak jou skooltas die vorige aand sodat jy nie die volgende oggend gespanne is dat jy laat sal wees nie.

6. Omring jouself met positiewe mense.

Om jouself te omring met ’n goeie portuurgroep sal jou nie net in ’n goeie bui sit nie, maar jou punte sal ook daardeur verbeter. Dit is algemeen aanvaar deur sielkunde dat ons vriende en mense met wie ons onsself omring ’n impak op ons prestasie het. As jy jouself omring met mense en vriende wat altyd kla, sal jy kort-voor-lank ook begin kla. Die teenoorgestelde is ook waar, as jy jouself omring met positiewe en motiverende mense, sal jy ook gemotiveer word.

7. Ontvlug afleidings.

Jy het moontlik hierdie vakansie baie tyd aan stokperdjies en sosiale media spandeer. Dit is egter nou die tyd om jou prioriteite uiteen te sit vir ’n suksesvolle kwartaal – dit sluit in minder tyd voor die televisie en meer tyd om op jou skoolwerk te fokus.

8. Moenie alles vergeet wat jy tot dusvêr geleer het nie.

Jy het die vorige kwartaal so hard gewerk. Dit sou jammer wees as al die kennis wat jy die afgelope paar maande opgedoen het, vergeet word. Begin om weer deur jou studie-notas van die vorige kwartaal te lees – onthou dat elke onderwerp op die vorige een bou. Dit is belangrik om ’n goeie basis van kennis te handhaaf.

As jy jou vorige toetse terug ontvang – gaan deur jou antwoorde en beoordeel wat jy geskryf het. Verstaan waarom jy foute gemaak het en as jy steeds nie die werk verstaan nie, vra jou onderwyser om dit weer aan jou te verduidelik.

9. Raak opgewonde oor die nuwe kwartaal.

“Optimisme is 'n geluksmagneet. As jy positief bly, sal goeie dinge en goeie mense na jou getrek word.” - Mary Lou Retton. Opgewondenheid en optimisme sal jou nooit misluk nie. As jy opgewonde is om iets nuuts te leer, gaan jy na die klasse toe met ’n positiewe uitkyk en vra vrae omdat jy werklik wil leer en jouself verbeter. Jou brein sal dan begin om die proses van leer en studeer te geniet. As jy jouself leer hoe om optimisties te wees, sal jou punte verbeter, omdat jou verstand glo dit is pret en wil goed doen. Trek goeie dinge, goeie punte en goeie mense in jou lewe nader, bloot deur opgewonde te raak oor die lewe.

10. Streef vir vooruitgang, nie perfeksie nie.

Moenie bekommerd wees om perfek te wees en perfekte punte te kry nie. Die enigste vraag wat jy moet beantwoord is: “Gee jy jou beste poging en doen jy beter as gister?” As jy JA hard en duidelik kan verklaar, dan is jy op die regte pad! Hou aan, jy doen goed. Die res kom met tyd!



Verbind jouself hierdie nuwe kwartaal om jou beste te gee. Hou by jou nuwe skedule en raak opgewonde oor die lewe. “Jou vermoë om jouself te dissiplineer om duidelike doelwitte te stel en daagliks daaraan te werk, sal meer doen om jou sukses te verseker as enige ander enkele faktor.” - Brian Tracy.

Laat weet ons hoe en waaruit jy nuwe motivering vir hierdie kwartaal sal kry?



Maandag, 02 April 2018

10 Bekostigbare, interessante en opvoedkundige aktiwiteite om gedurende die skoolvakansie te doen.

Ons wil hê dat kinders tydens die skoolvakansie moet ontspan, maar ons wil nie hê dat hulle die hele vakansie agter die televisie deurbring nie.



“Rus en selfversorging is so belangrik. As jy tyd neem om jou gees te hervul, kan jy ander met die oorvloed bedien. Jy kan nie uit ’n leë houer bedien nie.” - Eleanor Brownn

Hierdie vakansie wil ons hê dat elke skoolkind goed moet uitrus en tyd neem om te ontspan. Om te rus en te herlaai is een van die sleutelelemente vir jou sukses. Welverdiende rus tydens die vakansie is nodig vir kinders om hul bes te doen wanneer skool weer begin. Ons wil egter nie hê kinders moet verveeld en lui wees nie. Daar is baie opwindende aktiwiteite wat jy kan doen tydens die vakansie wat jou brein skerp sal hou en jou gees herlaai.


Hier is ons lys van 10 bekostigbare, interessante en opvoedkundige aktiwiteite om gedurende die skoolvakansie te doen:


1. Besoek ’n museum.

Die beste manier om meer oor die wêreld te leer, is nie net om daaroor in ’n boek te lees nie. Om na ’n museum te gaan sal jou sintuie stimuleer en jou leer oor hoe ons as mense oor die jare ontwikkel het. Daar is baie fassinerende museums in Suid-Afrika wat jy kan besoek. Interessante Suid-Afrikaanse museums sluit die volgende in:


2. Spandeer tyd saam met diere.

Besoek ’n dieretuin, akwarium, voëlpark of ’n natuurreservaat. Daar is baie reservate en voëlparke regoor die land. Om een te besoek is ’n goeie manier om te leer oor diere waarvan jy nie vroeër geweet het nie. As jy ’n kamera of slimfoon het, neem foto’s van hierdie diere en vertel aan jou vriende wat jy geleer het.

3. Maak ’n bietjie geld.

’n Bietjie ekstra sakgeld is vir enige skoolkind altyd ’n goeie ding! Jy kan dit gebruik om jouself te bederf op dae wanneer jy ’n hupstoot nodig het. Leer byvoorbeeld om koekies te bak of iets met jou hande te maak. Neem jou produk en vertoon dit aan vriende en bure en verkoop dan jou produk. Wie weet, kan jy ’n gesiene besigheidseienaar word.

4. Verken die buiteruim.

Het jy al ooit gewonder oor die sterre en planete? Ons leef in ’n groot heelal en kennis van ons wêreld vereis kennis van ons planete. Die Wits Planetarium sal jou alles leer oor die sterre in ’n kort en vermaaklike vertoning. Besoek hul webwerf vir meer inligting en om jou kaartjies te bespreek.

5. Bevry jou innerlike kunstenaar.

Herlaai na ’n lang skool termyn deur interaksie te hê met kunswerke en kunstenaars. Kuns kan jou emosioneel roer, jou inlig en inspireer om selfs kreatief te wees. Ons land is gevul met kunsgalerye en daar is baie uitstallings wat elke week plaasvind. Wees op die uitkyk vir ’n kunsuitstalling naby jou.

6. Leer meer oor ’n industrie.

Is jy geïnteresseerd in ingenieurswese, ontwerp of boerdery? Daar is baie maatskappye wat besoekersentrums geskep het waar jy presies kan sien hoe die maatskappy of fabriek werk. Byvoorbeeld: Clover, suiwelprodukte en sapvervaardiger, het in 2017 hul besoekersentrum geopen. Dit stel mense van alle ouderdomme in staat om te sien hoe die suiwelbedryf werk. Jy kan hier ’n bespreking maak.

7. Leen ’n helpende hand.

Daar is nooit genoeg vrywilligers nie! As jy hierdie vakansie by jou plaaslike DBV of ouetehuis gaan inloer sal jy verbaas wees oor wat jy kan leer. By die DBV kan jy honde en katte bad, hul slaapareas skoon maak en met hondjies en katjies speel. In ’n ouetehuis kan jy stories aan bejaardes lees en tyd spandeer om hulle te leer ken. Jy kan eenvoudig na stories van hul jeug luister of om vir jul kos te bedien. Enige hulp word altyd waardeer.

8. Speel ’n speletjie.

Arkade Speletjies of ’n spel putt-putt is altyd pret. Toegangsfooie vir die meeste van hierdie speletjies is nie te duur nie en jy sal jou vriende kan uitdaag vir die hoogste telling. Arkade Speletjies en putt-putt is goeie maniere om jou hand-oog-koördinasie te beoefen, stres te verlig en dit is ook pret om iets te doen wat jy nie elke dag doen nie!

9. Leer oor jou familie.

Gedurende die skoolkwartaal is ons geneig om die mense wat ons die meeste liefhet af te skeep – ons familie. Maak hierdie vakansie die tyd wanneer jy jou gesin weer leer ken. Stel ’n stamboom op, vra uit oor die oorsprong van jou bloedlyn en wie jou groot-grootouers is. Vra jou ouers of soek deur die internet om uit te vind wat jou familiewapen is en watter land jou voorouers oorspronklik vandaan gekom het. Dit is ’n goeie familietyd met jou broers en susters, ouers en grootouers.

10. Plant jou eie kulinêre tuin.

’n Goeie manier om jou vakansie te optimaliseer sonder om ’n stoelpatat te word, is om jou eie groente- of kruietuin te plant. Dit is ’n heerlike manier om tyd buite te spandeer sonder om jou huis te verlaat. Daar is baie maniere om ’n kulinêre tuin te skep. Die beste nuus is dat jy nie eers ’n groot agterplaas nodig het nie. Jy kan eenvoudig met ’n paar sade in ’n pot begin. Leer meer oor verskillende plantspesies, hoe jy dit kan gebruik of voorberei in jou etes en hoe dit jou eie kombuis kan aanvul. Dit is ’n prettige aktiwiteit vir die hele gesin. Volgende keer as jy moet uitgaan om tamaties te kry kan jy eenvoudig net in jou tuin loop en dit self pluk.



Kyk na jouself hierdie vakansie, neem deel aan aktiwiteite wat jy nog nie vantevore aan gedink het nie en vul jou siel met verrykende en opwindende avonture. Laat weet ons as jy enige van hierdie 10 aktiwiteite probeer het en of jy dit geniet het.





Maandag, 26 Maart 2018

5 Kreatiewe maniere om jou brein tydens die vakansie te stimuleer.

Skoolvakansies is daar om uit te rus, maar dit beteken nie dat jou brein onaktief moet wees nie.



Het jy al ooit teruggekom vanaf ’n skoolvakansie en dan is dit asof jy skielik vergeet het om te skryf – asof jou hand en verstand te lank gerus het? Dit gebeur gewoonlik as ons niks doen gedurende die vakansie wat kreatief en intellektueel stimulerend is nie.

Albert Einstein het gesê: “Kreatiwiteit is intelligensie wat pret het.” Daarom wil ons jou aanmoedig om iets kreatief hierdie vakansie te doen. Nie net om verveeldheid te vermy nie, maar om jou intelligensie verder te bevorder.

Hier is 5 kreatiewe maniere waarop jy jou brein hierdie vakansie kan stimuleer:


1. Legkaarte en kopkrappers.

Legkaarte kom in baie vorms voor. Jy kan begin met ’n tradisionele legkaart waar jy verskillende legkaartstukke saam moet plaas om ’n prentjie te vorm. Het jy al ooit ’n 1000-stuk legkaart probeer bou? Dit kan taamlik moeilik wees!

Die oplossing van ’n Rubik se kubus is ’n goeie kopkrapper. As jy hulp wil hê kan jy maklik YouTube-tutoriale opsoek vir formules oor hoe om ’n Rubik se kubus op te los.

Sudoku is een van die oudste en beste kopkrappers om jou brein te stimuleer. Dit is bewys dat Sudoku probleemoplossingsvaardighede bevorder en hoe om te dink in terme van die breër prentjie.

2. Storieboeke kan jou beste vriend word.

Om ’n storieboek tydens die vakansie te lees, sal nie net jou leesvaardighede verbeter nie, maar ook jou verbeelding stimuleer. Die groot verskil tussen televisie kyk en ’n storie lees, is dat die rolprent of televisieprogram elke detail van die storie gee – geen verbeelding is betrokke nie. Wanneer jy egter ’n boek lees moet jy self die gesigsuitdrukking van die karakter voorstel, hoe hul stem klink, watter soort skoene hulle dra en selfs hoe hul huis lyk. As jy nie lees nie, begin om kortverhale of selfs poësie te lees. Dit is net soveel pret en jy sal vinnig deur baie boeke hardloop.

Wat van om self ’n storie te skryf? Niemand geniet voorgeskrewe opstelle in Afrikaans of Engels nie, maar om jou eie storie te skryf sal ’n nuwe wêreld vir jou oopmaak. Jy kan sit en net begin skryf oor jou dag, jou drome of ’n tyd in die geskiedenis waarheen jy wil reis. Jy kan selfs poësie probeer skryf.

3. Speel ’n speletjie.

Daar is soveel bordspeletjies vandag om vanaf te kies en elkeen kan jou ’n waardevolle vaardigheid leer. Hier is ’n paar bordspeletjies wat ons aanbeveel:
Meesterbrein, Skrabbel, Monopolie, Skaak, Checkers en Jenga.

PlayStation, X-box en rekenaar speletjies is net so voordelig om kreatiwiteit te stimuleer! Hand-oog koördinasie en fyn motoriese vaardighede word ontwikkel wanneer hierdie speletjies gespeel word. Dit verminder stres, verbeter fokus en leer probleemoplossing- en deursettingsvermoë. Dit kan ook ’n kind se beplannings- en organisasievermoë verbeter. Die mees voor die hand liggende positiewe effek wat rekenaarspeletjies op kinders het, is die vermoë om gelyktydig opdragte uit te voer en aanpasbaar te wees in hul denke. Ons raai jou nie aan om die hele vakansie rekenaarspeletjies te speel nie – aangesien daar altyd ’n negatiewe uitkoms is van te veel van ’n goeie ding.

4. Skep iets met jou hande.

Wanneer jy kuns doen stimuleer jy die meeste van jou sintuie en beoefen konsentrasie. Probeer teken, verf of maak iets uit klei. As jy nie baie selfversekerd is in die kunsklas nie, is daar baie inkleurboeke wat nie net vir kleuters bedoel is nie. Jy kan begin om iets uit hout te maak, ’n boomhuis te bou of selfs met robot-Legos vir tieners te speel. Origami verg ook baie kreatiwiteit. Jy kan pragtige voorwerpe skep as geskenke vir vriende en familie. Die moontlikhede is eindeloos.

5. Leer hoe om 'n musiekinstrument te speel.

Die speel van 'n musiekinstrument is baie nou verwant aan intelligensie. Deur die klavier, dromme of enige ander musiekinstrumente te speel, moedig jy jou brein aan om beter te presteer oor die algemeen. Dit sal duidelik word in die meeste skoolvakke, veral analitiese vakke soos wiskunde en wetenskap. Deur te leer om ritme te hou en om elke noot perfek te speel, leer jy dissipline aan en verhoog jou kognitiewe breinaktiwiteit. Dit kan ook baie pret wees om saam met jou musikale vriende te speel.

Vir meer inligting oor die verband tussen die speel van ’n musiekinstrument en wiskundige vaardighede, lees die volgende artikel deur LiveScience.com: ‘Gee Musiek jou wiskunde vaardighede? Dit is ’n moeilike vergelyking’.



Ons glo hierdie is wonderlike maniere wat jou kan help om jou gedagtes aktief en vars te hou gedurende hierdie kort skoolvakansie. Laat weet ons as jy enige van hierdie speletjies speel, stories (of selfs poësie) skryf. Stuur vir ons ’n foto van jou voltooide legkaart of kunswerk! Ons sal graag wil sien hoe kreatief jy is.



Maandag, 19 Maart 2018

6 Eenvoudige dinge wat jy dadelik kan doen om jou te help met die voorbereiding van jou toetse.

Om te leer vir toetse kan vir sommige leerlinge voel soos ’n nagmerrie wat die werklikheid geword het. Die realiteit is egter dat om te leer net deel van die leerervaring is.




Akademiese onderrig is een van die belangrikste faktore wat sukses in ons lewe bepaal. Wanneer ons hard en ywerig studeer, bou ons baksteen vir baksteen aan ’n blink toekoms vir onsself. Malcom X het gesê: “Onderrig is die paspoort vir die toekoms, want môre behoort aan diegene wat vandag daaraan voorberei.”

Voorbereiding vir toetse kan egter stresvol wees en soms kan dit ons oorweldig. Daarom wil ons 6 maklike wenke deel oor hoe jy beter kan leer om akademies jou beste te presteer.



1. Verander jou gedagtes, verander jou lewe.

Jou ingesteldheid sal altyd die uitkoms bepaal. Dit maak nie saak hoe hard jy leer nie, as jy by die eksamenlokaal ingaan met die ingesteldheid van twyfel en glo dat jy dom is, dan is die kans groot dat jy nie jou bes doen nie. Daarom moet jy jou die woorde “kan nie” uit jou gedagtes vee en begin glo dat as jy die werk doen wat van jou vereis word, jy goeie punte sal kry.

2. Kleurkodering.

Die manier waarop jy jou studienotas maak sal ’n groot impak hê op hoe jy inligting onthou. Leer om met verskillende gekleurde glanspenne te werk. Byvoorbeeld: vir nuwe terminologie, gebruik die kleur pienk om jou werk uit te lig. Definisies kan pers wees. Name, plekke en datums kan oranje gemerk word. Wetenskaplike name kan groen wees. Ander belangrike inligting kan geel wees.

Nog ’n nuttige wenk om te weet is dat jy meer inligting sal onthou as jy ’n blou pen gebruik in plaas van ’n swart pen. Dit is as gevolg van hoe jou oë inligting ontvang en stoor.

3. Skryf dit uit.

Wanneer jy uit ’n handboek leer, moet jy leer hoe om goeie notas en opsommings te maak. Jy mag dink dat om jou werk uit te skryf sal te veel tyd neem, maar deur die inligting slegs eenkeer uit te skryf is dit die ekwivalent van om die inligting sewe keer te lees – want jy gee eintlik noukeurig aandag aan die woorde. Daarom as jy net ’n bietjie ekstra tyd spandeer om dit uit te skryf sal jy dit beter onthou. Hou egter in gedagte dat as jy op hierdie manier wil leer dat daar genoeg tyd aan jou kant moet wees. As jy nie dit so kan doen nie, kan jy altyd net die hoofopskrifte van elke onderwerp met sleutelpunte neerskryf.

4. Sê dit hardop.

Jy is sowat 50% meer geneig om inligting te onthou wanneer jy dit hardop sê in plaas van om net in stilte dit deur te lees. Ons raai jou aan om opsommingsnotas oor ’n sekere onderwerp te maak, dit een of twee keer aandagtig en in stilte deur te lees en dan dit hardop te lees. Jy kan ook in jou eie woorde dit wat jy hardop lees herhaal, deur dit aan jouself te verduidelik. Jy moet dit egter nie doen wanneer jy in ’n studie-groep is nie – jy sal die ander leerders se aandag aflei en hul steur.


5. Kies die beste tyd om te studeer.

As jy besluit oor ’n studie-tydraamwerk moet jy onthou om nie soveel as moontlik werk in die minste tyd probeer inprop nie! Ons brein kan nie al die inligting vir ’n toets die vorige aand stoor nie. Maak dus seker dat jy ten minste 5 dae voor die toets begin leer. As dit baie werk is en jy weet jy sal meer tyd benodig, beplan daarvolgens.

Die beste tyd van die dag om te leer word beskou as die vroeë oggende - aangesien ons breinfunksionaliteit op sy hoogste is. Om presies te wees, breinfunksionaliteit is op ’n vlak van 90% gedurende 4 uur en 6 uur in die oggend. Later gedurende die dag verminder die breinfunksionaliteit tot 50%. Laat in die nag is dit min of meer 20%. Onthou dat dit nie waar is vir alle mense nie. Sommige is werklik naguile en meer kreatief en produktief gedurende die aande.

Met groeiende kinders is dit egter raadsaam om ’n daaglikse roetine te hê wat ooreenstem met dié van die skool. Trouens, roetines is selfs belangriker omdat dit neurale sirkulariteit versterk. Leer soggens voor skool en beslis ná skool in die middae. As jy in die aand beter leer, moet jy doen wat die beste vir jou is, maar probeer om te verhoed dat jy laat in die aand kritiese en belangrike werk leer. Soms is dit ongelukkig nodig om later wakker te bly om deur jou werk te kom. Onthou net om genoeg te slaap. Vir laerskoolkinders is 8 ure slaap nodig en hoërskoolkinders moet minstens 6 ure slaap.

6. Smaak en geure.

Het jy geweet dat deur gegeurde kougom te kou kan jy ongeveer 24% meer in jou toetse kry? Wanneer jy ’n sekere geur kougom kou terwyl jy leer en dan dieselfde gegeurde kougom kou net voordat jy jou toets skryf (of selfs terwyl jy jou toets skryf), sal dit jou help om inligting baie meer effektief te herroep.

Jy kan die volledige artikel van NewScientists.com hier lees: ‘Kougom verbeter geheue


Daar is baie ander studietegnieke wat jy kan volg, maar hierdie is vinnig en maklik om te volg. Ons hoop dat jy dit sal gebruik wanneer jy vir jou volgende toets leer. Laat weet ons as jy enige van hierdie tegnieke probeer het. Watter ander studie wenke kan jy met ons deel?



Maandag, 12 Maart 2018

3 Produktiewe maniere om sosiale media in jou leerplan aan te wend, sowel as 3 struikelblokke waarvoor jy op die uitkyk moet wees.

Die gebruik van sosiale media deur die meeste skoolkinders is ’n realiteit. Dit sal nie binnekort verdwyn nie. Die geheim is dat dit nie hul weerhou om goed te presteer in toetse en eksamens nie.



Wanneer ons “sosiale media” en “eksamens” in een sin noem, is die eerste ding wat mense geneig is om te dink “uitstel van werk en afleiding van aandag”. “Dit kan nie goed vir my kind eindig nie!” Sommige bekommernisse is geldig en as hierdie platforms nie slim aangewend word nie, kan dit negatiewe gevolge hê vir die ontwikkeling van kinders. Ons leef egter in ’n era waar sosiale media-platforms algemeen deur adolessente gebruik word. Dit is ’n realiteit en elke ouer kan self besluit wanneer en hoe hul, hul kinders sal toelaat om hierdie Toepassings te gebruik. In plaas daarvan om dit onrealisties te probeer verban of hul te verbied om dit te gebruik, kan ons by dit aanpas. Hierdie platforms kan gebruik word as instrumente om tieners met hul akademie te help. Die voordeel wat ’n sosiale media-platform bied, is dat baie tieners dit reeds ken. Ons kan net so wel begin om sosiale media in ’n manier te gebruik om onsself te verbeter in plaas daarvan om onnodiglik tyd te mors op video’s oor oulike katjies en toe te laat dat dit ons menslike interaksies vervang.


Hier is 3 produktiewe maniere hoe jy sosiale media in jou leerplan kan aanwend:


1. YouTube-tutoriale.

Vandag is YouTube nie net bedoel vir musiekvideo’s of snaakse video snitte nie. YouTube funksioneer selfstandiglik as ’n soekenjin. As jy riglyne nodig het oor hoe om ’n wetenskapsprojek aan te pak of hoe om sekere woorde in ’n vreemde taal uit te spreek, is dit byna sekerlik deur YouTube gedek. Oorweeg dit dalk volgende keer as jy nie ’n onderwerp in die ekonomie klas verstaan het nie! Jy mag dalk ook belangstelling vind in ’n nuwe veld waarvan jy dalk nie vroeër bewus was nie. Baie tieners en jong volwassenes skep tutoriale, insiggewende video’s en selfs dokumentêre programme. Dit is inspirerend en bemoedigend vir ander adolessente om te sien. Moet net nie afdwaal van jou soek-onderwerp deur nie-verwante video-voorstelle te kyk nie. As jy besluit om self ’n YouTube-kanaal te begin om van jou kennis te deel – moenie obsessief raak oor die gewildheid van jou video nie. Doen dit omdat jy passievol is oor die onderwerp!

Nog ’n wonderlike manier om YouTube te gebruik, is om ontspanne studie-agtergrondmusiek aan te sit. Nee, dit beteken nie noodwendig klassieke musiek soos baie dink nie! Daar is baie komponiste wat musiek spesifiek skryf om hul luisteraars gemotiveerd, kalm en gefokus te hou – die perfekte atmosfeer om te leer. Die musiek is hoofsaaklik gebaseer op eenvoudige melodieë en harmonieë en bevat ook manipulasie van klanke wat atmosferiese geluide skep. Dit is dikwels instrumentele en/of orkestrale musiek, maar as stemme teenwoordig is, is lirieke afwesig. Die luisteraar hoef nie regtig te “luister” na die dinamiese uitvoering soos in die geval van klassieke musiek nie. Die musiek sal ook nie die luisteraar se aandag aflei of op hul ouers se senuwees werk met elektriese kitare en baskitaar nie. Lirieke kan nie in jou kop vassteek soos sekere popliedjies nie! Hierdie musiekstyl is hoofsaaklik ontwikkel deur komponiste wat musiek vir rekenaar- en videospeletjies skryf. Daar word van hulle verwag om musiek te skryf wat luisteraars sal help om verstandelike taaiheid en konsentrasie te behou, wat dus hul help om vir langer ure te speel sonder om fokus te verloor. So, waarom kan jy nie hierdie soort musiek tot jou voordeel gebruik en daarna luister terwyl jy leer nie? Vele studiemusiek is beskikbaar in YouTube-snitlyste.

2. Facebook-groepe.

Facebook is waarskynlik een van die mees versteurende sosiale media-platforms, maar ’n Facebook-groep kan jou help om jou skedule en prioriteite in orde te kry. Jy en jou klasmaats kan mekaar herinner aan die sperdatums vir opdragte en toetse. Jul kan mekaar help deur klasnotas op te laai, nuwe inligting oor sekere onderwerpe te deel en te bespreek of om met ander te deel hoe hul vir ’n bepaalde vak kan voorberei. Selfs net om mekaar aan te moedig kan geweldig help! Weet dat almal in dieselfde boot is. Jul het dieselfde take om te doen en dieselfde werk om te studeer. Onthou dat hierdie groep nie ’n steurnis moet word nie. Hou altyd die onderwerp relevant. Moenie onnodige grappe maak nie en moenie verwag dat net een persoon altyd die werk doen en die res misbruik hul goedhartigheid nie!

Facebook is ideaal om vinnig kontak te maak met mense wat voor die sosiale media-verskynsel baie moeilik sou gewees het. Byvoorbeeld, jy kan maklik in kontak kom met die outeur (of sy/haar assistant of uitgewers) wat die handboek geskryf het wat jul in die klas gebruik. Indien nodig kan jy vir hul iets oor die handboek vra. Maak seker dat jou ouers jou help om ’n goed-bewoorde brief te skryf voordat jy dit stuur. Moet nooit hierdie individue of organisasies aanhoudend bombardeer nie en moenie lelike woorde skryf nie.

3. WhatsApp-groepe.

WhatsApp-groepe is ideaal vir vinnige kommunikasie in klein groepe. Jy kan ’n studiegroep skep waar almal mekaar motiveer en mekaar herinner aan toets- en inhandigingsdatums vir werkopdragte en huiswerk. Jul kan ’n datum, tyd en plek reël om saam te werk aan groepopdragte, om die werk te bespreek of voorbeeld toetse uit te werk. Jou groep kan skakels na webblaaie, artikels of ander bronne deel om mekaar te help met werk.

As daar ’n tutor of onderwyser is wat bereid is om by ’n WhatsApp-groep aan te sluit wat gemik is op ’n spesifieke vak, is dit baie maklik om te kommunikeer of ’n vraag te vra wanneer jy vir die vak leer. Vrywaring: Moenie jou onderwyser steur met irrelevante boodskappe nie – veral nie gedurende die aand na 19:30 nie!

Ander nuttige Toepassings vir skoliere sluit in:

Dropbox of Google Drive. Dit is uitstekend om notas en ander groter lêers tussen vriende en klasmaats te deel. Onthou dat jy net gratis lêers kan deel wat in die publieke domein is, of as jy toestemming van jou onderwyser of die outeur het. Jy mag nie plagiaat pleeg en lêers wat deur kopiereg beskerm is versprei nie. 

Twitter kan gebruik word om direk met kundiges soos onderwysers, tutors, wiskundiges, wetenskaplikes, ens. te kommunikeer. As jy van ekonomie hou, kan jy ekonome op Twitter volg, aan hulle direk vrae vra en eerstehands van hulle leer. 

Skype kan gebruik word om oor video te gesels. Jy kan intyds oudiovisuele gesprekke hê, wat goeie nuus is veral as jy aanlyn tutorsessies wil ontvang – dit hoef nie eers verband hou met skoolwerk nie! ’n Vindingryke voorbeeld van hierdie is ’n Suid-Afrikaanse hoërskool skaakkampioen wat skaaklesse met professionele Russiese skaakspelers oor Skype ontvang. Die moontlikhede is eindeloos!


Sosiale media kan waarde toevoeg tot jou lewe wanneer jy dit korrek gebruik. Wees egter versigtig vir die volgende 3 struikelblokke:


1. Onmiddellike bevrediging.

Sosiale media het ’n stelsel geskep waarin mense onmiddellike bevrediging verwag! As jy nie van ’n prent of video hou nie, rol jy eenvoudig verder op die webblad af, want daar is duisende ander prente en video’s beskikbaar. Dit is nie goed nie omdat jou brein met onnodige inligting versadig word. Ons brein hoef nie op die inhoud te konsentreer of te reflekteer nie, want as ons dit nie binne ’n paar splitsekondes daarvan hou of verstaan nie, weet ons dat daar altyd meer inhoud is om ons te stimuleer.

Neem die tyd om jou selfoon gereeld vir ’n rukkie af te skakel. Leer hoe om stil te sit. Leer hoe om te mediteer om jou verstand te kalmeer. Om te leer en hard te werk om goeie punte te kry is ’n proses wat jy nie moet haas nie. Word gewoond aan die idee dat jy ’n sekere aantal ure per dag moet studeer om jou akademiese doelwitte te bereik. Stel ’n skedule op waar jy jouself kan beloon vir die hoeveelheid werk wat jy doen. Sit en leer sonder om aan jou selfoon aandag te gee of deur die rekenaar versteur te word vir minstens 45 minute. Beloon dan jouself dan met ’n 15 minute ruskans. Tydens jou ruskans kan jy op sosiale media inloer, maar probeer ook om ander lekker dinge te doen, soos om buite in die tuin te loop, te gesels met ’n vriend, om met ’n bal te speel of na ’n nuwe liedjie te luister.

2. Jy kan nie vele take gelyktydig verrig nie.

Daar is ’n Russiese spreekwoord wat sê: “As jy twee hase jaag, sal jy nie een vang nie.” Dit geld vir produktiwiteit. Wanneer jy huiswerk doen, maar die TV is in die kamer, jou selfoon ontvang boodskappe, terwyl jy deur Instagram foto’s op jou iPad kyk, sal jy waarskynlik nie die goeie punte kry wat jy wil hê nie! 

Doen een ding op 'n slag! Voordat jy begin leer, sê vir jou vriende dat jy nie vir die volgende paar uur by jou selfoon sal wees nie en sit dan jou foon in jou kas of in ’n ander kamer sodat dit nie jou steur nie. As jy gaan sit om te leer, haal drie keer diep asem en dan wanneer jy begin moet jy werklik op jou werk konsentreer. Sê vir jouself dat jy net een ding moet doen en dit is om hierdie een hoofstuk na die beste van jou vermoëns te leer. As jy leer en jy begin die werk te verstaan, sal jy die proses geniet. Dit is wanneer merkwaardige vordering plaasvind.

3. Sosiale media kan jou tyd steel.

Hoeveel keer het jy al deur jou Facebook of ander sosiale media-platforms gegaan en as wanneer jy na die horlosie kyk, sien jy dat ’n goeie halfuur verbygegaan het? Sosiale media kan jou aandag aflei van die belangrike dinge in jou lewe. Sosiale media kan veroorsaak dat jy jou werk uitstel en dit steel tyd van jou wat jy nooit kan terugkry nie! Wees versigtig oor hoeveel tyd jy op sosiale media spandeer en evalueer of jy werklik baat vind deur soveel tyd op daardie platvorms te spandeer. Dink so daaraan – geen Toepassing gaan jou toets vir jou skryf nie, net jy kan dit doen! Geen Toepassing kan namens jou studeer of goeie punte namens jou kry nie – net jy het die vermoë om jouself te dwing om te leer en om jouself te motiveer om goeie punte te kry.



Sosiale media kan jou op baie maniere help en jou verbind met mense met dieselfde ingesteldheid as jy. Sosiale media is op baie maniere nuttig – om nuwe inligting te kry of om selfs ons te motiveer om hard te leer. Dit kan egter moeilik wees om produktief te bly in ’n sosiale media-gedrewe wêreld. Daarom moet ons ons dae beplan sodat ons aandag nie daardeur afgelei word nie. “Produktiwiteit is nooit ’n ongeluk nie. Dit is die resultaat van toewyding tot uitnemendheid, intelligente beplanning en gefokusde pogings.” – Paul J. Meyer.

Vertel vir ons van die sosiale media platforms waarop jy is. Hoe baat jy daarby? Het sosiale media jou toelaat om nuwe maniere te vind om te studeer en inligting te deel? Het jy by sosiale media groepe aangesluit wat jou gehelp het om jou akademiese doelwitte te bereik? As jy slegs sosiale media gebruik om met familie en vriende kontak te maak of as jy dit net as ’n prettige tydverdryf-aktiwiteit beskou, laat ons weet hoe jy verhoed dat die tyd wat jy aan sosiale media bestee te veel raak.



Maandag, 05 Maart 2018

Wat behels ’n gesonde en gebalanseerde leefstyl?

Dit is noodsaaklik vir kinders en tieners om gesond te leef sodat hul op hul beste kan presteer.



’n Gebalanseerde leefstyl is een waar jy gesond en gelukkig is in alle aspekte van jou lewe – jou fisiese welsyn, emosionele toestand, intellektuele vermoëns en algehele gelukkigheid en vervulling. Om ’n gebalanseerde lewenstyl te hê, stel jou in staat om jou bes te doen en om ’n lewe van vreugde en opwinding te leef.

’n Gebalanseerde leefstyl sal vereis dat jy ’n ewewig tussen al jou aktiwiteite vind – dit beteken dat jy jou lewe moet prioritiseer op so ’n manier dat jy genoeg tyd spandeer aan elke belangrike aktiwiteit. Wat jy ook moet verstaan rondom ‘balans’ is dat jy jou prioriteite moet aanpas en soms weer van vooraf skeduleer. Tydens die eksamens moet jy minder tyd spandeer met vriende of aan ander ontspanningsaktiwiteite en meer tyd bestee om te leer. Wees bewus van jou doelwitte. Weet wanneer en hoe om jou aktiwiteite te prioritiseer sodat jy steeds jou doelwitte kan bereik. “Balans is die sleutel tot alles. Wat ons doen, dink, sê, eet en voel vereis bewustheid en deur bewustheid kan ons groei.” - Koi Fresco.

Hoekom is balans belangrik?

Om ’n gebalanseerde lewenstyl te hê is jou beste kans om die gelukkigste, gesondste en mees vervulde persoon te word wat jy moontlik kan wees. Daar is geen doel om 24 uur per dag te werk, maar jy raak heeltyd siek of bou nie verhoudings met jou familie en vriende op nie. Daar is ook geen doel om net televisie te kyk en tyd saam met vriende te spandeer as al jou eweknieë aan die einde van hul hoërskoolloopbaan na universiteite toe gaan, maar jy kon nie inkom nie. Die balansering van jou lewe sal jou die geleentheid gee om jou beste self te word!

Weet wat jy wil hê.

Om te weet wat jou doelwitte is, sal jou help om maklik te bepaal wat jy wil hê en waar jou prioriteite moet wees. As jy by ’n goeie universiteit wil inkom, moet jy jou studies prioritiseer bo televisie kyk of by die winkelsentrum rondloop. As jy gewig wil verloor moet jy dit ’n prioriteit maak om gesond te eet en om te oefen eerder as om ’n lui stoelpatat te wees wat die heel dag rekenaarspeletjies speel. Dit is so eenvoudig om jou doelwitte neer te skryf en dan ’n skedule op te stel om jou doelwitte te bereik. Sien ons 3de blog artikel ‘Vier wenke wat jou sal help om ’n skedule vir ’n suksesvolle skooljaar op te stel’. Beplan jou lewe rondom jou waardes en prioriteite en jy sal meer gebalanseerd voel as ooit tevore.

Moenie te veel hooi op jou vurk laai nie.

Moenie voel dat jy die wêreld moet verander op dieselfde dag as wat jy besluit het dat dit jou doel is nie. Dit sal ’n paar jaar van toegewyde harde werk en deursettingsvermoë neem voordat jy werklik sal uitstaan en ’n verskil maak. Dinge kan oornag gebeur, maar die fondasie waarop jy jou drome bou moet stewig wees! Onthou dat jy nie alles gelyktydig kan doen nie. Kies vier tot sewe aktiwiteite wat vir jou baie belangrik is en wat jou gelukkig sal maak in die lewe – fokus dan dan daarop en blink daarin uit! Byvoorbeeld:

  1. Eendag wil jy dalk ’n ingenieur word, daarom is skoolwerk vir jou baie belangrik. Pas jou leerskedule aan om op wiskunde, wetenskap en tegnologie te fokus.
  2. Jy is ’n atleet, daarom moet jy jou dag prioritiseer rondom oefening, gesonde kos eet en omsien na jou liggaam.
  3. Jy hou daarvan om die kitaar te speel, so jy behoort minstens 1 uur per dag dit te beoefen.
  4. Jou gesin is jou belangrikste ondersteuningstelsel, daarom prioritiseer jy jou tyd om Saterdae en Sondae saam met hulle die dag deur te bring.
  5. Jy en jou gesin mag dalk baie godsdienstig wees. Daarom woon jy elke Sondag die kerkdiens by en prioritiseer jy jou tyd om die Skrif te bestudeer.
  6. Jy waardeer die hegte verhoudings met jou vriende, dus moet jy seker maak dat jy hulle daaraan herinner dat hulle vir jou belangrik is. Spandeer tyd saam met hulle by die skool wanneer dit moontlik is.
As daar ander aktiwiteite is wat jy geniet, soos om televisie te kyk of speletjies op jou foon te speel, kan jy dit by jou schedule insluit, maar net as jy reeds aandag aan jou belangrikste prioriteite gegee het.

Presies hoeveel tyd moet jy spandeer aan elke aktiwiteit?

Die presiese hoeveelheid tyd wat jy aan ’n aktiwiteit moet spandeer, sal afhang van jou doelwit. 

Fisiese gesondheid vereis ’n gemiddeld van een uur matige oefening om jou gesondheid te handhaaf. As jy egter meer fiks en gesonder wil word as wat jy voorheen was, moet jy die intensiteit van jou oefening verhoog of die hoeveelheid tyd wat jy daaraan spandeer, of soms beide, verhoog.

As riglyne vir kinders het die Harvard Skool vir Openbare Gesondheid in ’n artikel ‘Fisiese aktiwiteit riglyne: Hoeveel oefening het jy nodig?’ geskryf oor die nodige tyd wat kinders aan fisiese aktiwiteite moet spandeer:

“Kinders en adolessente moet ten minste 1 uur of meer per dag aan fisieke aktiwiteit in ouderdomsgeskikte aktiwiteite deelneem, waarvan die meeste matige of intensiewe aërobiese aktiwiteite moet wees. Hulle moet ten minste drie dae van die week deelneem aan hoë-intensiteit aërobiese aktiwiteite, en ook ten minste drie dae van die week spierversterkings- en beenversterkingsaktiwiteite insluit.”

Geestesgesondheid sal vereis dat jy in die klas aandag gee, konsentreer op jou huiswerk en leer vir toetse en eksamens. As jy weet dat jy binnekort ’n toetse of eksamens gaan skryf, moet jy die hoeveelheid werk wat jy het om te leer evalueer en verdeel sodat jy deur elke vak kan kom voordat jy die eksamens moet skryf. Byvoorbeeld: As jy 4 dae het om 30 bladsye se werk te leer vir ’n vak, verdeel dit op. Maak seker dat jy tydens dag 1 tot 3 elke dag 10 bladsye leer, sodat jy op die laaste dag voor die eksamen genoeg tyd het om jou werk te hersien en na vorige- en voorbeeldvraestelle te kyk.

Vertrou jou instink.

Laastens moet jy weet dat ’n gebalanseerde leefstyl afhang van hoe goed jy jouself ken en verstaan - jou fisiese-, verstandelike- en geestelike behoeftes. As jy weet jy benodig meer tyd saam met familie omdat dit jou gelukkig maak, spandeer dan meer tyd saam met jou familie. As jou geestelike behoeftes meer tyd van jou vereis, want dit gee jou ’n meer positiewe uitkyk op die lewe, dan laat dit so wees. Dit is jou lewe en jou gesondheid, dit is in jou hande.


Handhaaf jy ’n gebalanseerde lewenstyl en hoe hou jy dit vol? Vertel ons daarvan! As jy ’n ouer is, deel graag met ons hoe jy jou kinders tou-wys maak om gebalanseerd te leef.



Maandag, 26 Februarie 2018

Sien die tekens van nood in tieners raak en hoe om hul sielkundige welstand te verseker.

Sien die tekens van nood in tieners raak en hoe om hul sielkundige welstand te verseker.


Tieners het baie druk om akademies te presteer terwyl hul liggame baie veranderinge ondergaan.


Vandag ervaar ons jeug stres op ’n baie groot skaal - selfs vanaf die vroeë ouderdom van 10 jaar. Dit is as gevolg van baie redes, insluitende hoër akademiese werklading, druk om uit te blink in sport-, kulturele- en ander buitemuurse aktiwiteite, sowel as sosiale vereistes.

As ouer wil jy hê jou kinders moet gelukkig en gesond wees. Sommige ouers is egter geneig om die hoeveelheid druk wat hul adolessente kinders ervaar, te onderskat. Dit is ’n ouer se plig om seker te maak dat hul kinders weet ouers het hul lief en dat hulle toegerus is met tegnieke oor hoe om stres te hanteer. Maureen Killoran het verduidelik dat: “Stres is nie wat met ons gebeur nie, dit is ons reaksie op wat gebeur, en ons reaksie is iets wat ons kan kies.” Sien ook ons vorige blog post ‘7 Tegnieke wat jong kinders sal help om stres te hanteer’ vir raad oor die onderwerp. 

Onthou dat elke kind stres op sy of haar eie manier hanteer. Nie alle vorme van stres is sleg nie, maar as die oorsaak van die probleem nie aangespreek word nie, kan dit baie negatiewe impakte hê en tot nood lei. Nood word beskou as uiterste angs, wat kan lei tot ongelukkigheid en ellende, en uiteindelik depressie.

’n Paar redes waarom adolessente nood ervaar:
  1. Druk a.g.v. akademiese prestasie en buitemuurse aktiwiteite.
  2. Kom nie met vriende oor die weg nie en/of word geboelie - dikwels is vorms van mishandeling (verbaal of fisies) ook betrokke.
  3. Druk van vriende, eweknieë en sosiale media-platforms om ‘cool’, gewild, mooi, slim, ens. te wees.
  4. Nie in staat om by ’n goeie universiteit in te kom om te studeer nie, weens die gebrek aan vaardighede, vermoëns, swak punte of fondse.
  5. Neem die rol van ’n ouer aan - wanneer hulle met ’n enkele ouer woon of wanneer albei ouers voortdurend werk, kan die oudste kind onder druk geplaas word om die tradisionele rol van ’n ouer aan te neem en hul broers en susters groot te maak en uiteindelik self te vining volwasse word.
  6. Bekommerd oor die gesin se finansiële toestand.

Byna alle hoof oorsake van nood is gewortel in vrees. Hierdie vrese kan veroorsaak dat tieners hul probleme oor-analiseer en buitensporig groter ervaar as wat dit eintlik is. Hulle versuim om hul omstandighede in perspektief te sien en versuim dus om die eenvoudige oplossing raak te sien. Dit beteken nie dat hul vrese ongegrond of onbelangrik is nie. Wat dit beteken, is dat ten spyte van die oorsake van hierdie probleme, daar altyd dinge is wat jy kan doen om te voorkom dat die nagevolge hul geestelik en fisies sal skade aandoen oor die langtermyn.

Die maklikste manier om tekens van nood raak te sien is om jou kind goed te ken en te verstaan en dan op te let na gedragsveranderinge buite sy of haar norm. As jy bekommerd is dat jou kind in nood is, kyk uit vir die volgende gedragsveranderinge:

Fisiese veranderinge.
  • Voortdurend bekommerd oor hul fisiese voorkoms. Wanneer adolessente deur puberteit gaan, verander hul liggame vinnig - soms te vinnig voordat hulle gemaklik voel in hul eie vel. Dit is normaal dat hierdie veranderinge ’n uitwerking op hulle sal hê en dit is normaal dat hulle besorg is dat hulle korrek ontwikkel. Maar om obsessief oor jou liggaam of voorkoms te wees is ongesond. Tieners kan Liggaam Dysmorfiese Versteuring en/of ander eet- en oefenverwante afwykings ontwikkel. Om obsessief oor hul voorkoms te wees kan hul ook weerhou om aandag te gee aan dit wat regtig belangrik is, soos om op te let in die klaskamer. Hul obsessies kan skade aan verhoudings met vriende en familie aan rig. Hulle kan ook dinge aan hul liggaam doen waaroor hulle later sal spyt wees.
  • Eetpatrone word versteur. Hulle eet baie meer of baie minder as gewoonlik. Tieners is geneig om te oor-eet wanneer hulle tydelike verligting in troos-kos vind. Dit is skadelik, aangesien wanneer hulle gewig optel, is dit nie net ’n gevaar vir hul fisiese gesondheid nie, maar hulle kan ook ’n lae selfbeeld ontwikkel. Nood kan ook veroorsaak dat tieners se eetlus verdwyn. Dit is ewe ongesond wanneer tieners nie eet nie. Hulle benodig gesonde, voedsame kos om te groei en gedurende die dag te funksioneer.
  • Verandering in oefenpatrone. Nood kan veroorsaak dat adolessente veel meer of veel minder oefen. Hulle kan obsessief begin oefen omdat hulle voel dit die enigste manier is om beheer oor hulself te hê, aangesien alles anders chaos in hul gedagtes is. Wanneer hulle begin om baie minder aktief te wees as wat hulle normaalweg is, kan dit wees a.g.v. ernstige stres wat moegheid, vrees, angs, lae motivering, lae selfbeeld en/of depressie veroorsaak.
  • Slaappatrone verander. Hulle slaap nie goed nie of wil voortdurend slaap. Stres kan tieners wakker hou gedurende die nag. Hulle lê wakker in hul beddens en is bekommerd oor hul probleme. Wanneer hulle nie genoeg slaap nie, herstel hulle nie heeltemal hul kragte nie. Dit kan hul prestasie in akademiese-, sport- en kulturele aktiwiteite, sowel as hul verhoudings negatief beïnvloed. Aan die ander kant kan stres ook hul terneerdruk. Dit kan uitputting en moegheid veroorsaak - wat veroorsaak dat hulle die hele dag wil omslaap en wanneer hulle wakker word, voel hulle steeds moeg.
  • Herhalende nagmerries. Tieners onder ernstige stres kan geneig wees om nagmerries te kry. Nagmerries kom ook algemeen voor na die blootstelling aan traumatiese gebeure. Dit is gewoonlik ’n normale reaksie op stres - as ’n manier vir jou brein om jou te help om deur hierdie negatiewe ervarings te werk. As dit egter aanhou kan dit ’n slaapsteurnis word wat bekend staan as ‘Nightmare Disorder’ (voorheen ‘Dream Anxiety Disorder’). Hierdie nagmerries kan baie realisties en vreesaanjaend wees. Wanneer dit die slaappatrone van adolessente begin versteur en selfs daaglikse nood veroorsaak, kan dit baie belangrike aspekte van ’n normale tiener se lewe benadeel.
  • Hoofpyne en maagpyne. Hierdie pyne wat dikwels beskou word as minder ernstige, tydelike pyn, is duidelike tekens van nood onder tieners as dit gereeld voorkom. Hul nood het gemanifesteer as fisiese pyn in hul liggame. Hoofpyn en maagpyn kan ’n gebrek aan aptyt, naarheid of selfs die ontwikkeling van maagsere veroorsaak. Dit kan hulle maklik weerhou om goed te doen in hul skoolwerk of om dinge te doen wat hulle gewoonlik geniet.
Veranderinge in emosionele stabiliteit.
  • Kan nie woede of hartseer beheer nie. As ouers moet ons toelaat dat tienders steeds hierdie emosies kan ervaar sonder om te voel dat hul veroordeel word daarvoor. Hierdie is nie net emosies wat met jong kinders geassosieer word nie. As hulle voel dat hulle nie hulself kan uitdruk nie, sal hulle afstand doen van jou af en vervreemd word.
  • ’n Diepe hartseer omring hulle of hulle spreek gevoelens van hopeloosheid uit.
  • Irrasionele optrede of irrasionele uitbarstings.
Verandering in hul optrede.
  • Hul punte daal, alhoewel hulle steeds dieselfde hoeveelheid tyd en energie bestee aan hul skoolwerk.
  • Boelie ander of word geboelie.
  • Druk om goed op die sportveld te presteer kan lei tot beserings, aangesien hulle hulself harder druk as wat hul liggame in staat is om te doen.

Veranderinge in higiëne.
  • Bad of stort nie gereeld nie en stel nie belang om aan hul voorkoms aandag te gee nie - alhoewel persoonlike higiëne en voorkoms nog nooit van tevore ’n probleem was nie.
  • Sweet abnormaal baie gedurende die dag vir geen rede nie – dit is nie a.g.v. sport of oefening nie. Hierdie tipe sweet staan bekend as ‘stres sweet’. Sweet tydens slaap is ook algemeen.

Verandering in vooruitsigte van hul waardes.
  • Onttrek uit familieaktiwiteite.
  • Spandeer nie meer tyd saam met vriende nie.
  • Het belangstelling in buitemuurse aktiwiteite en stokperdjies verloor.
  • Praat oor selfmoord.
  • Argumenteer baie met ouers.
  • Toon aggressiewe gedrag.
  • Begin dwelms of alkohol te misbruik as ’n manier om stres te hanteer.

Wanneer jou tienerkind oor ’n lang termyn in nood is, kan dit lei tot die afbreek van sy of haar immuunstelsel en die waarskynlikheid van depressie. Wees versigtig om nie jou tiener se emosies, vrese en stres as minder belangrik of ernstig as die van ’n volwassene te beskou nie. Herinner hulle daaraan dat jy hulle liefhet en dat hulle regverdig behandel word. Skep die vertroue dat hulle vrylik met jou kan praat oor enige stres en angs wat hulle ervaar.


As jy buitengewoon bekommerd voel oor jou kind, wend die professionele hulp van ’n dokter, psigiater en/of sielkundige aan. Jy kan ook die volgende hulplyne kontak:

Die Suid-Afrikaanse Depressie en Angsgroep
Vir berading navrae e-pos: zane@sadag.org
Beradinglyn: 011 234 4837
Selfmoordnoodlyn: 0800 567 567
24hr Hulplyn: 0800 12 13 14

Die Suid-Afrikaanse Lewenslyn
Nasionale Beradingslyn: 0861 322 322


Maandag, 19 Februarie 2018

7 Tegnieke wat jong kinders sal help om stres te hanteer.

7 Tegnieke wat jong kinders sal help om stres te hanteer.


Stres van skoolwerk en eksterne faktore het vele negatiewe uitwerkings op die ontwikkeling van kinders.




Soms kan die jong lewe van ’n besige skoolkind oorweldigend wees – skoolwerk, sport, kultuur, ander buitemuurse aktiwiteite, familie, vriende en alles tussenin… Ons voel gestres en ons wil net hê dat die lewe ons ’n kans moet gee om asem te skep. Tog stop die lewe vir niemand nie! Dit is ons verantwoordelik om maniere te vind hoe ons stres kan hanteer en steeds ons gelukkige en unieke self kan wees.

William James het gesê: “Die kragtigste wapen teen stres is ons vermoë om een gedagte bo ’n ander te kies.” Ons is in beheer van ons gedagtes en ons kan beslis ons stresvlakke beheer wanneer dit hand uitruk. Hier is 7 maklike tegnieke om jou te help om stres te hanteer.

1. Bestuur jou tyd.
Die meeste mense sê aan kinders en tieners om hul tyd goed te bestuur, maar niemand wys hulle regtig hoe nie. Ons derde blog van 15 Januarie 2018 - ‘Vier wenke wat jou sal help om ’n skedule vir ’n suksesvolle skooljaar op te stel’ verduidelik vir jou alles wat jy moet weet rondom die opstel van ’n skedule. Behalwe om ’n skedule op te stel rondom jou skoolwerk, studietyd en buitemuurse-aktiwiteite, moet jy ook rustyd skeduleer. Dit kan enigiets wees vanaf ’n 15 minute ruskans tot ’n volle dag afvat oor die naweek om niks anders te doen as om te herlaai nie.

Bestuur jou tyd goed deur goed georganiseerd te wees. Hou ’n dagboek waarin jy jou aktiwiteite (en die vereiste tyd) neergeskryf. As jy besef dat jy gedurende die week te veel aktiwiteite het, kan dit ’n goeie besluit wees om met een of twee aktiwiteite af te skaal. Dit is nie die moeite werd om jouself siek te maak a.g.v. stres omdat jy nie alles kan doen nie, want jy sal later eindig om niks te doen nie!

Wanneer jy jou tyd bestuur, onthou om net te fokus op die dinge wat jy regtig kan beheer. Soms kan ons baie stres oor die onsekerhede en dan stresvolle gebeurtenisse in ons gedagtes uitbeeld oor alles wat moontlik verkeerd kan gaan en dan vergeet ons waarom ons dit in die eerste plek wil en moet doen. Kies om daardie gedagtes vry te laat en fokus slegs op dit waaroor jy die mag het. Jy het die mag oor baie dinge – soos jou produktiwiteit en dit waarop jy tyd mors.

2. Sien om na jou liggaam.
Fisiese oefening is een van die grootste stresverligters in die wêreld. Dit is omdat die hormoon endorfien geproduseer word wanneer jy oefen. Endorfien is ’n goed-voel hormoon wat jou gelukkig maak. As jy gelukkig is, voel jy outomaties minder gestres en sal jy beter presteer, ongeag die stawwe werklading. Strek of Joga is ook wonderlik vir spanningverligting omdat jy die spanning in stywe spiere verlig. Probeer hierdie eenvoudige stresverligtingtende strek-oefening: Lê plat op jou rug en lig jou bene op om teen die muur te rus sodat jy ’n ‘L’ vorm met die muur en vloer. Dit help met die verligting van spanning in jou dyspiere en lae rug (waar jy baie stres stoor gedurende die dag wanneer jy by jou lessenaar sit).

Massering help om ontslae te raak van vasgekeerde stres en ander gifstowwe in jou liggaam. Jy kan ook vir ’n massering gaan by ’n opgeleide masseerterapeut of selfs jou eie hande, nek of voete masseer. Jou voete stoor baie stres aangesien dit drukpunte het waar die senuwees verbind word. Neem ’n gholfbal of enige ander klein bal en plaas dit onder jou voet en druk liggies daarop. Rol jou voet oor die bal in sirkels om die druk te verlig.

Dit is nie net belangrik om uiterlik na jou liggaam om te sien nie, maar ook te kyk na dit wat jy binne jou liggaam sit. Daar is baie kosse en drink-goed wat stress verlig. Ons het ’n paar hieronder gelys, maar dit is beslis nie beperk tot slegs hierdie nie:

Aspersies, Avokado, Bloubessies, Amandel- en Kasjoeneute, Lemoene, Salm, Spinasie, Knoffel, Hawermout, Kamille Tee, Donker-sjokolade (dit reguleer vlakke van die streshormoon kortisol en stabiliseer jou metabolisme), asook ander kosse ryk aan Magnesium en Omega 3 Olies.

Kry genoeg slaap. Groeiende kinders benodig ten minste 8 ure goeie slaap om te herstel na ’n besige dag, om te groei en vir hul brein om te funksioneer. Kyk na jou slaappatrone. Gaan slaap en word wakker elke dag op dieselfde tyd. 

3. Leer om asem te haal.
As jy die tyd neem om diep asem te haal wanneer jy in stresvolle situasies is, kan jy jou stresvlakke verlaag. Wanneer jy diep inasem gaan meer suurstof na jou brein. Dit help jou brein om helder en beter gedagtes te dink. Dit kalmeer ook jou respirasie en verlaag jou hartklop. Volgende keer as jy gestres voel, probeer hierdie asemhalingstegniek:

Sit stil op die vloer of jou bed met jou bene gekruis. Begin diep inasem – moenie jou skouers lig nie, hou jou bolyf en bors stil. Fokus slegs op jou asemhaling. Laat jou maag gevul word met lug en druk jou diafragma af. Die inaseming moet net jou maag uitstoot. Terwyl jy inasem tel stadig van 1 tot 4 en hou dan jou asem vir 3 tellings. Asem uit. Blaas stadig al die lug uit jou liggaam met ’n eweredige uitaseming. Onthou om jou bolyf stil te hou. Terwyl jy uitasem, tel stadig vanaf 1 tot 5. Herhaal hierdie oefening vir ’n minuut en jy sal begin om ontspanne te voel.

4. Praat daaroor.
Soms wanneer ons gestres voel, is ons geneig om van ons geliefdes af te sluit. Dit is baie belangrik om te kan praat oor die spanning wat jy ervaar met iemand wat jy liefhet en respekteer. Vertel aan hulle wat jou gestres laat voel. Vra vir ’n drukkie en vir hulp as jul verhouding dit toelaat. Jy kan ook begin om in ’n dagboek oor jou ervarings te skryf. Dit help jou om enige onderdrukte gevoelens vry te laat. Om dit eenvoudig neer te skryf of om daaroor te praat in ’n veilige omgewing help om jou stresvlakke te verlaag.

5. Soek die son op.
Wanneer jy tyd in die natuur spandeer sal gevoelens van vrees, woede en angs verminder. Wanneer jy elke dag ’n paar minute in die natuur sit, of selfs kaalvoet op die gras loop, word jou fisiese welsyn dramaties verhoog. Dit verlaag bloeddruk, kalmeer jou hartklop en verlig spanning in jou spiere en verminder streshormone.

Wanneer jy met direkte sonlig in aanraking kom produseer jou liggaam serotonien. Serotonien help om jou buie, eetlus en vertering, slaappatrone en geheue te reguleer en te balanseer. Sonlig gee ook jou liggaam ’n vitamien-D hupstoot wat help om sterk bene op te bou. Wees egter versigtig vir die son - 15 tot 30 minute van sonlig sal ’n goeie uitwerking op jou stresvlakke hê, maar onthou altyd jou sonblok!

6. Ruik die rose.
Aromaterapie het bewys dat sekere reuke ’n kalmerende effek op mense onder spanning het, byvoorbeeld:

Laventel het kalmerende eienskappe en help om stres te beheer; dit verlig spanning, hoofpyn en depressie.
Bloekom help teen geestelike moegheid en verhoog energie.
Kruisement verlig pyn, verhoog energie en ontspan die senuwees.
Jasmyn tree op as ’n anti-depressant, aangesien dit gevoelens van selfvertroue en nuwe energie skep.
Kaneel stimuleer konsentrasie en fokus en veg teen geestelike moegheid.
Sitrus vernuwe, stel gerus en kalmeer die senuwees.

As jy van enige van hierdie reuke hou, kry ’n vloeibare borrelbadseep wat lekker ruik of ’n geurige kers wat jou kan help met die verligting van stres.

7. Neem ’n ruskans om iets lekker te doen!
Om iets te doen wat pret is, kan baie dinge behels! Jy hoef nie altyd omring te word deur vriende by ’n partytjie nie. Jy hoef ook nie baie geld te spandeer op speletjies of ver weg te gaan om pret te hê nie! Om iets te doen wat lekker is, kan dalk beteken om iets te doen wat jy nog nie voorheen gedoen het nie. Dit kan beteken dat jy versteekte talente ontdek of iets doen wat jy nog altyd wou probeer. Miskien kan dit pret wees om by ’n hondeskuiling uit te help of om familielid te besoek wie jy lanklaas gesien het. Luister na jou hart en doen wat die beste is vir jou.


Hierdie 7 tegnieke sal help om jou stres geweldig te verminder. Stres is nie gesond vir jou nie en kan later baie negatiewe effekte hê as dit onbehandeld gelaat word. Onthou altyd om professionele hulp te kry as jy dit nodig het!

Deel met ons hoe jy stres hanteer. Steek jy ’n kers aan wat lekker ruik wat jou kalmeer? Geniet jy dit om te stap in die natuur om jou stres te verlig? As jy ’n vriend of iemand naby jou het wat met stres sukkel, deel hierdie artikel met hulle – jy kan dalk dit verhoed dat hul uitbrand!